काठमाडौँ । प्रगतिशील पत्रकार सङ्घले समाचार प्रकाशनको विषयलाई फौजदारी विषय बनाउनु प्रेस स्वतन्त्रताको विरुद्ध रहेको स्पष्ट पारेको छ ।
अध्यक्ष श्यामलाल पोखरेलको हस्ताक्षरमा २०८२ जेठ २९ गते बिहीबार प्रेसवक्तव्य जारी गर्दै प्रगतिशीलले सो धारणा राखेको हो ।
समाचारमा चित्त नबुझे नियामक निकायको रूपमा प्रेस काउन्सिलमा उजुरी गर्न सकिने, त्यहाँबाट पनि चित्त नबुझे अदालतमा जान सकिने आम नागरिकको अधिकार रहेको स्पष्ट पार्दै प्रगतिशीलले काउन्सिलको भूमिकालाई अतिक्रमण गर्दै विषयलाई फौजदारी बनाइएकोमा विरोध व्यक्त गरेको छ ।
प्रेस स्वतन्त्रतामार्फत नागरिक स्वतन्त्रता पनि अभिव्यक्त भएकाले लोकतन्त्र, गणतन्त्रको रक्षाका लागि पनि प्रेस स्वतन्त्रताको रक्षाप्रति सबै गम्भीर हुनुपर्ने धारणा प्रगतिशीलको छ ।
सञ्चारमाध्यम वा सञ्चारकर्मीद्वारा पत्रकार आचारसंहिताको पूर्ण पालना गर्नुपर्नेतर्फ समेत सचेत गराइएको प्रेसवक्तव्यको पूर्ण पाठ यस्तो छ :
“नेपालखबर डट कम र बिजमान्डु डट कमले समाचार सामग्री प्रकाशन गरेकोमा त्यसलाई हटाउनू भन्ने सम्माननीय काठमाडौँ जिल्ला अदालतको अन्तरिम आदेश र युट्युबमा ‘टफ टक’ शीर्षकमा त्यस्तै अर्को समाचार सामग्री प्रसारण गरेबापत पत्रकार दिलभूषण पाठक विरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी गरेको घटनाप्रति प्रगतिशील पत्रकार सङ्घ, नेपालको गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको छ ।
नेपालको संविधान–२०७२ को प्रस्तावनामा नै “पूर्ण प्रेस स्वतन्त्रता” शब्दावली लिपिबद्ध भएको छ । त्यस्तै, संविधानको धारा १९ मा “सञ्चारको हक” को व्यवस्था छ । त्यसमा समाचार, लेख, सम्पादकीय रचना, सूचना वा अन्य सामग्री मुद्रण वा प्रकाशन, प्रसारण गरे वा छापेबापत् सञ्चार सामग्री जफत् नगरिने उल्लेख छ । अर्कोतर्फ, समाचार सामग्रीमा चित्त नबुझेमा नियामक निकायको रूपमा प्रेस काउन्सिलमा उजुरी गर्न सकिने र त्यसलाई प्रेस काउन्सिलले प्रक्रियागत ढङ्गले टुङ्गो लगाउनुपर्ने प्रावधान छ ।
उपर्युक्त दुई अनलाइन र सञ्चारकर्मी पाठकले प्रस्तुत गरेका समाचार सामग्रीका सम्बन्धमा चित्त नबुझे प्रेस काउन्सिलमा उजुरी गर्न सकिने र प्रेस काउन्सिलको निर्णयमा पनि चित्त नबुझे अदालतमा जान सकिने सामान्य र स्वाभाविक अधिकार देशका जुनसुकै नागरिकलाई छ तर अहिले राज्यले नै व्यवस्था गरेको नियामक निकाय प्रेस काउन्सिलको भूमिकालाई अतिक्रमण गरेर समाचारको प्रकाशनलाई फौजदारी अभियोगको विषय बनाउनु नेपालको संविधान–२०७२ र प्रेस स्वतन्त्रतासम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय प्रचलनको विरुद्ध रहेको स्पष्ट छ ।
हाम्रो सङ्गठन सञ्चारमाध्यम वा सञ्चारकर्मीद्वारा गरिएको समाचार प्रकाशनको विषयलाई फौजदारी विषय बनाउँदै प्रेस स्वतन्त्रता कुण्ठित गर्ने जोकसैको प्रयासको विरुद्धमा छ । प्रेस स्वतन्त्रतामार्फत् पनि नागरिक स्वतन्त्रता अभिव्यक्त हुने भएकाले लोकतन्त्र, गणतन्त्रको रक्षाका लागि पनि प्रेस स्वतन्ताको रक्षा अपरिहार्य रहेको देखिन्छ । त्यसका साथै सम्पूर्ण सञ्चारमाध्यम तथा सञ्चारकर्मीसित पत्रकार आचारसंहिताको पूर्ण पालनातर्फ ध्यान दिन हाम्रो सङ्गठन आग्रह गर्दछ ।”
