खलङ्गा । नेपालमा सङ्घीयताले आर्थिक भार बोकाएको विभिन्न वक्ताहरूले निष्कर्ष निकालेका छन् ।
राष्ट्रिय जनमोर्चा प्युठानले २०८१ फागुन ४ गते आइतबार जुम्रीमा आयोजित अन्तर्क्रिया कार्यक्रममा मन्तव्य राख्दै उनीहरूले सो धारणा व्यक्त गरेका हुन् ।
“नेपालको सन्दर्भमा सङ्घीयताको औचित्य” विषयक सो कार्यक्रममा बोल्ने बक्ताहरुले सङ्घीयताले देशमा आर्थिक भार बोकाउनुका साथै राजनैतिक अराजकताको स्थितिसमेत सिर्जना गरेको बताए ।
कार्यक्रममा बोल्ने अधिकांश वक्ताहरुले नेपालको सापेक्षतामा सात वर्षे अवधिमा सङ्घीयताले राज्यकोषको दुरुपयोगबाहेक अन्य उपलब्धि हुन नसकेको औल्याए ।
राजमो लुम्बिनी प्रदेश समितिकाका अध्यक्ष बोमबहादुर खत्रीले अवधारणापत्र प्रस्तुत गर्दै सङ्घीयता खारेजी गरी प्रजातान्त्रिक
विकेन्द्रीकरणमाथि आधारित एकात्मक शासन व्यवस्था आवश्यक रहेको औल्याउनुभयो ।
‘सङ्घीयताका विभिन्न दुष्परिणाम देखा पर्दै आएका छन्’ खत्रीले भन्नुभयो– ‘यसको खारेजीको विकल्प छैन ।’
सङ्घीयताको आर्थीक भार देशले धान्न नसक्ने उहाँको तर्क थियो ।
कार्यक्रममा राजमो केन्द्रीय सदस्य कृष्णबहादुर खड्का, राजमो लुम्बिनी प्रदेश समितिका सल्लाहकार सुरेश थापा, नेकपा (मसाल) ५ नम्बर ब्युरोका प्रवक्ता तिलक जिसीले पनि सम्बोधन गर्दै सङ्घीयताका कारण देश ठुलो सङ्कटमा परेको भन्दै खारेजीको लागि सबै सचेत नेपाली खबरदारीमा लाग्न अपिल गर्नुभयो ।
राजमो प्युठानका अध्यक्ष ज्ञामुराम न्यौपानेले देश आर्थिक सङ्कटमा फस्दै गएको बताउँदै विदेशी ऋणबाट देश कहिलेसम्म चल्छ भनेर प्रश्न गर्नुभयो ।
उहाँले सङ्घीयता खारेजीको अभियानमा लाग्न सम्पूर्ण देशभक्त नेपालीसित आग्रहसमेत गर्नुभयो ।
कार्यक्रममा नेकपा (एकीकृत समाजवादी) प्युठानका अध्यक्ष भोजविक्रम बुढामगरले सङ्घीयताको सही प्रयोग नभएका कारण यसको सुदृढीकरण आवश्यक रहेको औल्याउनुभयो ।
नेकपा (एमाले) प्युठानका उपाध्यक्ष माधव शर्माले सङ्घीयताका केही विकृति देखिए पनि प्रयोगकै चरणमा रहेकाले अहिले नै यसबारे निर्क्यौल गर्न नसकिने बताउनुभयो ।
त्यसतै, नेकपा (माले) का सचिव तिलविक्रम केसी र नेकपा (क्रान्तिकारी माओवादी) का सचिव टीकाराम पौडेलले राजनैतीक बेथिती बढ्दै गरेकोले यस विषयमा व्यापक छलफल आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।
स्वर्गद्वारी बहुमुखी क्याम्पसका पूर्व क्याम्पस प्रमुख मोहन गिरीले सङ्घीयताले देशलाई ठुलो आर्थिक क्षति पुऱ्याएको बताउनुभयो ।
प्युठान नगरपालिकाका पूर्वमेयर अर्जुनकुमार कक्षपतिले सङ्घीयताको सन्दर्भमा समयमै बहस हुन आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।
प्युठान क्याम्पसका प्रमुख कल्पना खड्काले सङ्घीयता लागु भएको सात वर्षे अनुभव सँगालिसकेकाले यसको विषयमा व्यापक बहस आवश्यक रहेको बताउनुभयो ।
स्वतन्त्र नागरिक मञ्च प्युठानका संयोजक सुमन सुवेदीले सङ्घीयताले विकासभन्दा छोटे राजाको सिर्जना मात्रै गरेको बताउनु भयो ।
राजमो प्युठानले आगामी चैत २४ देखि ३० गतेसम्मको सङ्घीयता खारेजीका लागि काठमाडौँकेन्द्रित आन्दोलनको तयारीको सिलसिलामा सो कार्यक्रमको आयोजना गरिएको जानकारी दिएको छ ।
