काठमाडौं । राष्ट्रिय जनमोर्चाका उपाध्यक्ष एवम् प्रवक्ता दुर्गा पौडेलले प्युठानको विकासका लागि प्रधानमन्त्रीलाई ६ बुँदे ध्यानाकर्षण पत्र बुझाउनुभएको छ ।

पौडेलले प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डसहित अर्थमन्त्री डा. प्रकाशशरण महत र पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री सुदन किरातीलाई भेटेर विभिन्न विषयमा ध्यानाकर्षण गराउनुभएको हो ।

ध्यानाकर्षण पत्रमा उहाँले पर्यटन र विकास सम्बन्धी माग राखनुभएको राजमो केन्द्रीय कार्यालयले जनाएको छ। ती मागबारे प्रधानमन्त्री र मन्त्रीद्वयले उचित कारबाही गर्ने वचन दिएको सचिव हिमलाल पुरीले जानकारी दिनुभयो ।

यस्ता छन् ध्यानाकर्षणका बुँदा
१. नेपालमा पर्यटनको विकासका धेरै सम्भावनाहरु छन् र तिनीहरुको समुचित विकास गरेपछि नै भविष्यमा नेपालको उन्नति सम्भव छ । त्यसका लागि हामीले पर्यटनका परम्परागत क्षेत्रहरुको विकासमा ध्यान दिनका साथै नयाँ क्षेत्रहरुको विकासतिर पनि ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता छ । त्यस सिलसिलामा मैले मुख्यतः निम्नलिखित विषयहरुप्रति तपाईको ध्यान आकर्षित गर्न चाहान्छु :

२. लुम्बिनी र तिलौराकोट नेपालको प्राचीनबौद्ध सभ्यताका केन्द्रहरु हुन । तिनीहरुको संरचना र विकासका लागि नेपाल सरकार र बौद्ध धर्मावलम्बी राष्ट्रहरु तथा विभिन्नअन्तराष्ट्रिय एजेन्सीहरुबाट पनि धेरै प्रसंशनीयकामहरु भएका छन् । लुम्बिनी र तिलौराकोट बाहेक कपिलवस्तु, रुपन्देही, पश्चिमनवलपरासीमाकरिब सवा सय देखि डेढ सयका बीचमा प्राचीन बौद्ध सभ्यताका अवशेषहरु छन् । तिनीहरु मध्ये कतिपय ठाउँमा उत्खनन र विभिन्न प्रकारले संरक्षणका कामहरु पनि भईरहेका छन् । हाम्रो यो माग छ कि ती ३ वटा जिल्लाहरुमा विद्यमान बौद्धकालिन अवशेषहरुलाई मिलाएर एउटा ‘वृहत्तर बौद्ध पुरातात्विक शहर’ निर्माण गरिनुपर्दछ । त्यो सहरको निर्माणका लागि आवश्यक पर्ने खर्चका लागि कुनै समस्या वा कमी हुने छैन । एकपल्ट त्यो शहरको योजना बनेपछि विभिन्न अन्तराष्ट्रिय एजेन्सी वा बौद्ध धर्मावलम्बी देशहरुको सहयोगबाट समेत त्यो शहरको निर्माणका लागि आर्थिक संकलन वा प्राविधिक सहायता जुटाउने सम्भावना रहनेछ । त्यो पुरातात्विक शहरको निर्माणले नेपालको पर्यटनको विकासमा नयाँ आयाम थप्नेछ । तत्कालका लागि हामीले नेपाल सरकारसित त्यो पुरातात्विक शहरको निर्माणका लागि डी.पी.आर तयार पार्नका लागि बजेट निकासा गर्नको लागि रु २५ करोड बजेटको निकासा गर्नको लागि अनुरोध गर्दछौँ । एकपल्ट त्यो डी.पी.आर तयार पारेपछि हामीले त्यो शहरको निर्माण कार्यलाई अगाडि बढाउन सक्नेछौँ । त्यो डी.पी.आर तयार पार्नका लागि हामीले कुनै उच्च स्तरको राष्ट्रिय वा अन्तराष्ट्रिय तथा त्योे कामको लागि उच्च क्षमता भएको र प्रतिष्ठा कमाएको संस्थालाई नै जिम्मा दिनु उचित हुनेछ । त्यसबारे आवश्यक निर्णय गर्नको लागि हामीले नेपाल सरकारसित नै अनुरोध गर्दछौँ ।

३. प्यूठानको अहिलेका झिमरुक र गौमुखी गाउँपालिकाहरु दुबैलाई मिलाएर एउटा पर्यटकीय क्षेत्र बनाउनको लागि हामीले धेरै पहिलेदेखि नै कोसिस गर्दै आएका छौँ । त्यसको लागि सरकारका विभिन्न तहमा हामीले धेरै पहिलेदेखि माग पनि गर्दै आएका छौँ । पहिले म प्यूठानबाट प्रतिनिधि सभाको सदस्य भएको बेलामा मेरो पुर्वाधार विकास कोषबाट रु. ५० लाख तथा झिमरुक र गौमुखी गाउँपालिकाहरुबाट २५÷२५ लाख सहयोग गरी जम्मा रु. १ करोडको बजेट बनाएर त्यो क्षेत्रमा पर्यटनको विकासका लागि डी.पी.आर तयार पार्ने योजना बनाएका थियौँ । त्यो कार्य सुरु पनि भएको थियो । त्यो बेला डी.पी.आरको लागि तयार पारिएको त्यो बजेट एकदम अपर्याप्त थियो । तैपनि हामीले प्रारम्भिक कार्य सुरु गर्ने सोचेका थियौँ । तर त्यही बेला कोरोनाको महामारी सुरु भएकोले त्यो सबै बजेट कोरोनामा लगाउने ठेगान भयो र त्यो कार्य अधुरो भयो । अहिले हामीले सरकारसित त्यो क्षेत्रमा पर्यटनको विकासका लागि डी.पी.आर बनाउन कमसेकम रु. ३ करोडको बजेटको निकासाको लागि अनुरोध गर्दछौँ ।

४. त्यो बेलाको झिमरुक गाउँपालिकाले प्यूठान ओखरकोटको झिमरुकको तिरमा रहेको ढाँड भन्ने स्थानमा रक गार्डेनको निर्माणको लागि डी.पी.आर तयार पार्ने निर्णय गरेको थियो र गाउँपालिकाले निकाशा गरेको रु. २० लाखको बजेटमा त्यो डी.पी.आर पनि तयार भइसकेको छ । झिमरुक गाउँपालिका र केन्द्रीय सरकारका कतिपय मन्त्रालयहरुले प्रदान गरेको सहायताका आधारमा त्यहाँ केही निर्माण कार्य पनि सुरु भइसकेको छ । तर त्यसको धेरै काम बाँकी नै छ । त्यो रक गार्डेनलाई नेपाल सरकारको पर्यटन मन्त्रालयले नेपालका सय गन्तव्य स्थानहरुको सूचीमा पनि राखेको थियो । त्यो रक गार्डेनलाई पुरा गर्नको लागि बनेको डी.पी.आर अनुसार रु. २२ करोड जति लाग्ने अनुमान गरिएको छ र त्यो रकममध्ये अत्यन्त कम मात्र त्यहाँ खर्च गरिएको छ । त्यसरी हामीले त्यो रक गार्डेन पूरा गर्नको लागि क्रमागत रुपमा खर्च गर्ने गरी रु. २० करोड बजेट निकाशा गर्नको लागि अनुरोध गर्दछौँ ।

५. भारतको सिमामा पर्ने कोइलाबास देखि बाग्दुला, मच्छी, भिमगिठे हुँदै जाने त्रिदेशीयमार्गको कामलामो समय देखि बन्दभएको छ । खास गरेर भारतीय ठेकेदार कालो सूचीमा परेको हुनाले नै ढिलो हुनगएको हो । कतिपय प्राविधिक कारणले त्यो सडकको निर्माणको कार्य अगाडि बढ्न सकेको छैन । त्यो सडक निर्माणको कार्यलाई सिघ्र अगाडि बढाउनको लागि पहलकदमी गर्नका लागि अनुरोध गर्दछौँ ।

६. प्यूठानको झिमरुकको ओखरकोटमा पहिलेको झिमरुक गाउँपालिकाको तर्फबाट खेल मैदान बनाउने कार्य सुरु भएको थियो र त्यसका लागि अहिलेसम्म करिब रु. १ करोड ५० लाख जति खर्च पनि भइसकेको छ । त्यो कार्य अझै अधुरो छ । त्यो कार्य पूरा गर्नको लागि कमसेकम रु. २ करोड बजेट निकासा गर्नको लागि अनुरोध गर्दछौँ ।