काठमाडौं । भारतीय सेना प्रमुख मनोजमुकुन्द नरवणे तीनदिने औपचारिक भ्रमणका लागि आज नेपाल आउँदैछन् । प्रधानसेनापति पूर्णचन्द्र थापाको निमन्त्रणामा नरवणे ४ सदस्यीय प्रतिनिधिमण्डलसहित बुधबार काठमाडौं आउन लागेका हुन् ।
उनलाई नेपाली सेनाका बलाधिकृत रथी प्रभुराम शर्मासहितका सैन्य अधिकारीले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा स्वागत गर्ने कार्यक्रम छ ।
नेपालले कालापानी लिपुलेक र लिम्पियाधुरासहितको भारतद्वारा अतिक्रमित भूमि समेटेर नयाँ नक्सा जारी गरेपछि त्यसविरुद्ध आक्रामक अभिव्यक्ति दिएर विवादमा आएका नरवणे नेपाली सेनाको ‘मानार्थ महारथी’ को पद धारण गर्न नेपाल आउन लागेका हुन् । उनलाई बिहीबार राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले सो पदवी दिने कार्यक्रम रहेको जंगी अड्डाले जनाएको छ ।
नरवणेले आफ्नो अभिव्यक्ति फिर्ता लिएका छैनन्, न त कुनै पश्चाताप नै जनाएका छन् । तैपनि उनलाई किन नेपाली सेनाको मानार्थ महारथी बनाउन खोजिएको हो भन्ने विषयले आम नेपालीलाई चिन्तित तुल्याएको छ । आम सर्वसाधारण र बुद्धिजीवीहरुले भारतीय सेना प्रमुखलाई नेपाली सेनाको ‘मानार्थ महारथी’ बनाउने परम्परा नै खारेज गर्न माग गरिरहेका बेला सरकारले विवादित व्यक्तिलाई सो पदवी दिन लागेको हो।
यता, नरवणेको नेपाल भ्रमणका क्रममा उनीविरुद्ध कुनै गतिविधि गर्न नदिन प्रहरी सक्रिय भएको छ । मंगलबार अपरान्ह सैनिक मुख्यालयमा सबै सुरक्षा निकायबीच भएको छलफललगत्तै प्रहरीले उनका विरोधीको खोजी तीब्र बनाएको जनाइएको छ ।
सोमबार लेखक, प्राध्यापक तथा सांस्कृतिकर्मीसहित ९३ जनाले संयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्दै नरवणेको नेपाल भ्रमण रद्द गर्न माग गरेका थिए । नरवणेको भ्रमणका क्रममा कुनै समूहले सडकमा कालोझण्डा देखाउन सक्ने तथा अन्य विरोधी गतिविधि हुन सक्ने भन्दै उनी हिंड्ने सडकमा उच्च सुरक्षा सतर्कता अपनाइएको छ । नेपाली सेनाले नरवणे भ्रमणको क्रममा प्रयोग हुने रुटबारे सुरक्षा अधिकारीलाई मात्रै जानकारी गराएको छ ।
नरवणे बस्ने होटल सोल्टीमा समेत सुरक्षा व्यवस्था कडा पारिएको छ। बुधबार अपरान्ह विशेष विमानमार्फत आउन लागेका नरवणे होटल सोल्टीमा चेक इन गरेपछि पशुपति दर्शनमा निस्कने छन् ।
उनले नेपाल भ्रमणका क्रममा नेपाली सेनालाई चार वटा एम्बुलेन्स तथा स्वास्थ्य सामग्री हस्तान्तरण गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । यस्तै उनले प्रधानसेनापति पूर्णचन्द्र थापासँगै, प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीसँग शिष्टाचार भेटवार्ता गर्ने छन् ।
नेपाली सेनाको महारथीको दर्जानी चिन्ह भने नरवणेलाई बिहीबार प्रदान गर्ने कार्यक्रम रहेको छ ।
नेपालले लिम्पियाधुरा, लिपुलेक र कालापानीसहितको नक्सा जारीगरेपछि नेपालले कसैको उक्साहटमा लागेर गरेको अभिव्यक्ति नरवणेले दिएका थिए ।
भ्रमणको पूर्व सन्ध्यामा नेपाललाई एक अर्ब सहयोग
भारतले नरवणेको नेपाल भ्रमणको ठिक एक दिन अघि मंगलबार नेपाललाई एक अर्ब रुपैयाँ प्रदान गरेको छ । पाँच वर्षअघि आएको महाभुकम्पमा परी ध्वस्त भएका संरचनाहरुको पुनर्निर्माणका लागि भारत सरकारले गरेको प्रतिबद्धताअनुसार गोरखा र नुवाकोटमा आवास पुनर्निर्माणका लागि सो सहयोग प्रदान गरेको बताइएको छ ।
भारतीय अनुदानस्वरूप गरिएको एक अर्ब नेपाली रुपैयाँको सो चेक नेपालका लागि भारतीय राजदूत विनयमोहन क्वात्राले अर्थमन्त्री बिष्णुप्रसाद पौडेललाई मंगलबार हस्तान्तरण गरेका थिए ।
भूकम्प गएको लगत्तै भारतले नेपालविरुद्ध पाँच महिना लामो नाकाबन्दी लगाएको थियो । तर, भूकम्प गएको पाँच वर्षपछि भारतीय सेनाध्यक्ष नरवणेको भ्रमणको अघिल्लो दिन भारतले नेपाललाई पुनर्निर्माणका लागि भन्दै एक अर्ब सहयोग गर्नुलाई पनि आन्तरिक लेनदेन हुनसक्ने शंकाको रुपमा हेरिएको छ ।
सरकारले हालै लिपुलेक लगायतको अतित्रलमित भूमि समेटिएको पाठ्यपुस्तक अध्यापनमा रोक लगाइसकेको छ भने हालै भारतीय गुप्तचर संस्था ‘रअ’ का प्रमुख सामान्तकुमार गोयलसँग प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले गोप्य भेटवार्ता गरेका छन् । भेटमा के के कुरा भयो भन्नेबारे खुलाइएको छैन ।
यो पनिः नरवणे जस्तो नेपाल विरोधीलाई यहाँ ल्याएर पुज्न जरुरी छ ?