चन्द्रदेव विक, डडेलधुराबाट राष्ट्रिय जनमोर्चा बाइसौँ पार्टीस्कुलमा सहभागी

ःः राष्ट्रिय जनमोर्चाको बाइसौँ पार्टीस्कुलमा भाग लिन आउनुभएका राजमो डडेलधुराका अध्यक्ष चन्द्रदेव विकज्यूलाई युगदर्शन मिडियाबाट स्वागत गर्न चाहन्छौँ ।

० आराम हुनुहुन्छ?

ःः ठिक छु । युगदर्शन मिडियालाई पनि डडेलधुरा जिल्ला समितिको तर्फबाट र स्वयम् मेरो व्यक्तिगत तर्फबाट धन्यवाद दिन चाहन्छु ।

० यति टाढा डडेलधुराबाट पार्टीको प्रशिक्षण भाग लिन आउनुभयो । के के सिक्नुभयो यहाँ ? के सिकाइ भइरहेछ ?

ःः मैले अहिले हाम्रो यो स्कुल चलिराखेको छ, त्यसबाट धेरै कुरा सिकेँ ।

पहिलो संविधानसभा चुनावका बेला म बैतडी क्षेत्र नम्बर २ बाट उम्मेदवार थिएँ । राष्ट्रिय जनमोर्चाको नारा थियो– नेपालमा सङ्घीयता हुनुहुँदैन । सङ्घीयता धोका हो, षड्यन्त्रको पोका हो । त्यति बेला सङ्घीयता नेपालको लागि धोका हो भन्ने कुरा त बुझेँ तर सङ्घीयताको खासै अर्थ बुझेको थिइनँ । सङ्घीयताले के के दुष्परिणाम निम्त्याउँदो रहेछ भन्ने कुरा मैले बुझ्या’थेँ । त्यो भएको कारण अहिले आएर क्लासमा प्रशिक्षण लिँदै गर्दा, जनताको माझमा जाँदै गर्दा धेरै कुरा बुझ्न सकियो । क्लासबाट पनि राम्रा कुरा सिकियो । अब राष्ट्र र राष्ट्रियताको निमित्त हामीले जुन तल्लोस्तरमा अथवा जिल्ला, नगर, वडावडामा जाँदा जनताका समस्या बुझ्दाखेरि जुन समस्या देखेका थियौँ, यी सबै कुरा अनुभव गरेँ यो क्लासमा आउँदाखेरि ।

० अहिलेसम्म कुन कुन विषयमा क्लास लिनुभयो ?

ःः क्लास धेरै विषयमा लियौँ । अन्तर्राष्ट्रिय विषय, नेपालप्रति भारतीय साम्राज्यवाद, अमेरिकी साम्राज्यवादलगायतले हेर्ने दृष्टिकोण पनि बुझ्यौँ । अर्को कुरा हामीले जनताको माझमा के विषय लगेर जाने हो ? जनतालाई हामीले कसरी बुझाउने हो र हाम्रा दस्तावेज के के लगेर जानुपर्ने हो भन्ने कुरामा पनि अनुभव गर्‍यौँ अनि पर्यावरण, वातावरणसम्बन्धी पनि सिकाइ भयो । त्यसबारेमा पनि के के हामीले बुझ्न सक्यौँ ? अन्य धेरै कुरामा हामीले जुन क्लास पायौँ, ती कुरा सबै बुझ्न सकियो भन्न त सकिन्न, तीमध्ये सयमा पच्चिससम्म हामीले बुझ्न सक्यौँ होला भन्ने लाग्छ मलाई ।

० कुन कुन सरहरूले प्रशिक्षण दिनुभयो ?

ःः दुर्गा खरेज, मनोज भट्ट, रामप्रकाश पुरी, मोहनविक्रम सिंह, दुर्गा पौडेललगायतका गुरुहरूले प्रशिक्षण दिनुभयो ।

० भनेपछि यो राजनीतिक पार्टीका नेतादेखि लिएर विज्ञसम्मले प्रशिक्षण दिनुभयो । अहिलेको प्रशिक्षणमा व्यावहारिक क्लास पनि छ भन्ने हामी जानकारी पाएका छौँ । यो व्यावहारिक क्लास भन्नाले के हुन्छ यसमा ?

ःः अब व्यावहारिक क्लासले हामीलाई जनताका माझमा जान सजिलो बनाउने देखियो । हामीले यो क्लासमा सिकेर व्यवहारमा लागु गर्नुपर्छ भन्ने कुरामा स्पष्ट भयौँ । हामीले यसलाई व्यावहारिक किसिमले जनतामाझ लैजान सक्नुपर्छ भन्ने कुरामा स्पष्ट भयौँ ।

० आज साउन २१ गते । एघार दिनजति तपाईंले प्रशिक्षण लिनुभयो । यो एघार दिनको प्रशिक्षणमा तपाईंले सबैभन्दा बढी छर्लङ्गमा बुझेको विषय के हो ? त्यस्तो कुन विषयमा बढी बुझ्नुभयो ?

ःः जति पनि कार्यकर्ता यहाँ आएका छौँ, आआफ्ना बुझाइ छन् हामी सबैका तर सबैभन्दा बढी हामीले यो क्लासबाट लिएको शिक्षा, बुझेको कुरा जनताको माझमा घुलमिल हुनुपर्छ र जनतालाई हामीले सम्भव भएसाँ समेट्नुपर्छ भन्ने हो । सत्य कुरा भनेको संसारका मजदुर एक हो भन्ने कम्युनिस्ट नीति अपनाएको राष्ट्रिय जनमोर्चा मात्रै हो । राष्ट्रिय जनमोर्चाले अरू पार्टीले जस्तो कसैलाई ब्यानर बनाएर, कसैलाई पशु बनाएर, कसैलाई बलपूर्वक गाडीमा जोतेको देखेका छैनौँ । यो पार्टीका जुन नेतृत्व हुनुहुन्छ अथवा चित्रबहादुर केसी, मोहनविक्रम सिंहलगायतले अहिलेसम्म त्यस्तो बदनाम हुने किसिमको काम कसैले पनि गरेका छैनन् । निस्वार्थ किसिमले पार्टीको तर्फबाट काम गरिरहनु भएको छ । यो निस्वार्थ भावना लिएर जनतामाझ जानुपर्छ भन्ने जुन कुरा भयो, त्यो कुरालाई मैले बढी अध्ययन गरेँ ।

० तपाईं डडेलधुराजस्तो एकदम दुर्गम जिल्लाबाट आउनुभयो । डडेलधुरा भनेको सम्भवतः पूर्व प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको जिल्ला पनि हो । त्यहाँको विकास निर्माणको अवस्था के छ ?

ःः डडेलधुरा शेरबहादुर देउवाको जिल्ला पनि हो । देउवाको जिल्लाबाट जितेपछि पाँच चोटी प्रधानमन्त्री बने । यो कुरा सबैलाई अवगत छ । पाँच चोटी प्रधानमन्त्री भएको मान्छेको जिल्लामा विकास केही छैन । अहिलेसम्म के मात्र हामीले देख्यौँ भने प्रधानमन्त्रीले एउटा घर बनायो, घर बनाइसकेपछि पैसा राख्ने अलग्गै ठाउँ बनायो । त्यो ठाउँमा आफ्नो सम्पत्ति सबै लगेर थन्क्यायो । अहिलेको युवा पुस्ताले त्यो पत्ता लगाएर त्यसमा आगो लगाएको बाहेक अरू हामीले देखेका छैनौँ । अर्को कुरा, विकासका कुरामा भन्नुहुन्छ भने स्वयम् डडेलधुरामा शेरबहादुर देउवाको गाउँमा जाने बाटो अझै कालोपत्रे भएको छैन । धेरै ठाउँमा अब शाखाबाटो सम्पन्न हुन सकेका छैनन् । खानेपानीको समस्या छ । त्यहाँ रङगानदी छ । रङ्गा नदीको आसपासमा बस्तीहरू बस्छन् । अब त्यो नदी नियन्त्रण भएको छैन । यत्रा पाँचपटकका पञ्चवर्षीय वृहत योजना बनाएको भनिए पनि भुँडी भर्ने काम भएको छ तर त्यो काम अधुरै छ । त्यहाँका बस्ती बाढीपहिरोले विस्थापित भइरहेका छन् । यहाँनिर के विकास भएको मान्ने हो हामीले ? त्यस्ता कुरा धेरै छन् । सबै कुराहरू साथीहरूलाई थाहा छ । अब मैले भनेका कुराहरू, जो जनतामाझ पनि जालान् । यो सबै उनीहरूलाई थाहा भएको कुरा हो । धेरै कुरा किन गर्नुपर्छ र ? त्यही हो ।

० डडेलधुरामा राष्ट्रिय जनमोर्चाको गतिविधि के कस्तो छ ?

ःः राष्ट्रिय जनमोर्चाको गतिविधिको कुरा गर्दा यहाँ हिजोको भन्दा न्यून छ । हिजोका दिनमा राम्रै थियो । बिचमा के भइदियो भन्नुहुन्छ भने केही खोटग्रस्तहरू निस्किए । नामै भन्नुपर्ने हुन्छ, हाम्रा नेता राष्ट्रिय जनमोर्चाका केन्द्रीय सदस्य तथा जिल्ला अध्यक्ष लालबहादुर जाग्री हुनुहुन्थ्यो । उहाँले पार्टीभित्र अनेकौँ षड्यन्त्र गर्ने काम गर्नुभयो । उहाँले त्यो काम गर्दाखेरि साथीहरूमा निराशा पनि उत्पन्न भयो । केही साथीहरू उनले लगेर गए तर लगेका साथीहरू फेरि फिर्ता भए । त्यहाँ गएर फर्केका साथीहरूलाई लागिरहेको छ, हामीले राष्ट्रिय जनमोर्चा छाडेर त गल्ती गरेका रहेछौँ, हामीबाट भुल भएको रहेछ । हामी अब राष्ट्रिय जनमोर्चामा जोडिने हो । ती राम्रा विचारलाई छाडेर जुन साथीहरू बाहिर निस्किए, हामीले कमजोरी गरेका रहेछौँ भन्ने किसिमले सोचिरहेका छन् साथीहरू । यसरी के साथीहरू अवसरवादी रहेछन् भन्ने देखियो । यी अवसरवादी साथीहरूका कारण केही समस्या भयो । अहिलेको हकमा हाम्रो जिल्ला समिति छ तर यो समिति खासै सञ्चालित हुन सकेको छैन ।

० देशमा नयाँ सरकार आएको छ । सय दिन पनि पूरा भइसकेको छ । नयाँ सरकार आएपछि केही फरकै हुन्छ भन्ने त्यस्तो सङ्केत पाउनुभएको छ कि छैन ?

ःः नयाँ सरकार आएपछि राम्रो काम गर्ला भन्ने मलाई विश्वास थिएन, किनकि उनीहरू अमेरिकाबाट सञ्चालित थिए । रवि लामिछानेले अमेरिकाको नागरिकता लिएर आए पनि नेपालमा संसद्को टिकट पायो । उनलाई टिकट दियो यहाँको निर्वाचन आयोगले । त्यति बेलैबाट हाम्रो पार्टीले विरोध गरेको थियो । जुनसुकै विषयमा पनि नियम हुन्छ, कानुन हुन्छ, त्यसको पालना गर्नुपर्ने हुन्छ । त्यो मान्छे जन्मेको नेपालमा हो, त्यो कुरालाई हामी मान्छौँ । नेपालको नागरिकता त्यागेपछि विदेशी नागरिक हो त्यो त । त्यस्तो मान्छेलाई निर्वाचन आयोगले संसद्को टिकट नदिनुपर्ने भन्ने हाम्रो मान्यता हो ।

उनले सांसद, मन्त्री भएपछि देशभित्रका गरेका क्रियाकलाप हामीले भोगेका छौँ । सहकारीदेखि अनेक क्रियाकलाप देखेका छौँ । त्यसैले उनीहरूप्रति हाम्रो विश्वासै रहेन । अर्कोतिर बालेन्द्र शाहको के कुरा गरौँ ? उनले देशको विकास गर्लान् । जनताको स्तर माथि उठाउलान् भन्ने हामीलाई लाग्दैन ।

० प्रशिषण सक्याएर जिल्ला फर्केपछि त्यहाँ मैले यो यो काम गर्छु भन्ने केही योजना बनाउनुभएको छ ?

ः एकदम राम्रो प्रश्न ल्याउनुभयो । धन्यवाद हजुरलाई ।

सुदूरपश्चिम डडेलधुराको बारेमा हजुरलाई जानकारी दिऊँ । त्यहाँ साह्रै समस्या छ । म पार्टीमा आबद्ध भएको सन् १९८२ देखि तत्कालीन अखिल भारत नेपाली एकता समाजबाट हो । त्यति बेलादेखि अहिलेसम्म काम गर्दैछु । साथीहरूमाझ, जनतामाझ गइराखेको छ, नगएको भन्ने होइन तर कुरा के हो भन्नुहुन्छ भने जनतामाझ गएर साथीहरूलाई सदस्यता दिएर उहाँहरूलाई हाम्रा विचार दिइसकेपछि अब साथीहरूको मनस्थिति कस्तो रह्यो त ? ठुला भनिएका दलहरूले जनताको मनस्थिति कस्तो बनाए भने आज हाम्रो कार्यक्रम छ, तपाईं आउनुहोला । महिला दिदीबहिनी, बुढापाकाहरू आउनुहोला भनेर खबर गर्‍यो भने भत्ता कति दिनुहुन्छ त ? भन्नुहुन्छ । पाँच सय भत्ता हो कि, हजार भत्ता हो कि, मासुरक्सी छ कि छैन भन्ने किसिमको सोच हुन्छ । त्यसपछि छ भयो भने त्यसमा आउँछन् । होइन भने त्यसमा पनि जाँदैनन् । त्यसै किसिमले हामीले दिएका प्रशिक्षण, हामीले दिएका विचार, हामीले दिएका सदस्यता काम लाग्दैनन् । त्यो लोभ देखाउने अथवा स्वार्थको कुरा गर्नेहरूले उनीहरूलाई रक्सी खुवाउँछ कि, मासु खुवाउँछ कि, के पैसा दिएर आउँछ कि भन्ने किसिमले फर्काएर राखेका छन् । जनताले राजनीति नबुझेको वा बुझेका छैनन् भन्न मिल्छ कि मिल्दैन ? बुझेका छन् साथीहरूले तर बुझीबुझी मुखमा बुझो लगाएर अथवा स्वार्थमा जाने गर्छन् त्यतातिर पनि ।

० अन्तमा युगदर्शन मिडियामार्फत भन्नुपर्ने केही छन् कि यस्तो ?

ःः युगदर्शन मिडिया पार्टीको प्रसारप्रसारमा खटिएछ छ । तर जतिसम्म व्यापक रूपमा जानुपर्ने हो, त्यहाँसम्म गएको छैन भन्ने मलाई लाग्छ । युगदर्शनलाई मेरो तर्फबाट र डडेलधुरा जिल्लाको तर्फबाट धन्यवाद दिँदै बिदा हुन्छु ।