काठमाडौं, साउन १२ । प्रस्तावित निर्वाचन आयुक्त गुरुप्रसाद वाग्लेले विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकलाई मतदानको अधिकार सुनिश्चित गर्न पाँच वटा सम्भावित मतदान मोडल प्रस्ताव गरेका छन्।
मंगलबार संसदीय सुनुवाइ समितिमा आफ्नो कार्ययोजना प्रस्तुत गर्दै वाग्लेले विदेशस्थित नेपालीलाई मतदानमा सहभागी गराउन आवश्यक कानुनी व्यवस्था गर्नुपर्नेमा जोड दिए। उनले प्रारम्भिक चरणमा मिश्रित (हाइब्रिड) मतदान प्रणाली कार्यान्वयन गर्नु उपयुक्त हुने धारणा व्यक्त गरे।
उनले प्रस्ताव गरेका मोडलमा मतपेटिकामार्फत मतदान, हुलाकमार्फत मतदान, प्रतिनिधिमूलक मतदान, इन्टरनेटमार्फत मतदान तथा मिश्रित (हाइब्रिड) मतदान प्रणाली रहेका छन्।
वाग्लेका अनुसार मतपेटिकामार्फत मतदान विश्वमा सबैभन्दा बढी प्रचलित भए पनि यसको व्यवस्थापन जटिल र खर्चिलो हुन्छ। हुलाकमार्फत मतदान कम लागतको विकल्प भए पनि हुलाक सेवाको विश्वसनीयतामा निर्भर रहने उनले बताए। प्रतिनिधिमूलक मतदानमा मतदाताले आफ्नो प्रतिनिधि तोक्न सक्ने व्यवस्था रहनेछ भने इन्टरनेटमार्फत मतदानले सहजता प्रदान गरे पनि साइबर सुरक्षा र मतदानको गोपनीयता सुनिश्चित गर्नु चुनौतीपूर्ण हुने उनको भनाइ थियो।
उनले मिश्रित मतदान प्रणालीले मतदातालाई आफ्नो अनुकूल विधि छनोट गर्ने सुविधा दिने भएकाले यसको प्रयोग विश्वव्यापी रूपमा विस्तार भइरहेको उल्लेख गर्दै विदेशमा रहेका नेपालीको मताधिकार कार्यान्वयनका लागि आवश्यक कानुनी र संस्थागत तयारी तत्काल अघि बढाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याए।
