श्यामलाल पोखरेल बुटवल ।
राष्ट्रिय जनमोर्चा अध्यक्ष चित्रबहादुर केसीले यो सरकार एनजिओ आइएनजीओको भएको बताएका छन् । यो सरकारले देशलाई कुनैपनि हालतमा निकास दिन नसक्ने दावी गरे ।
राजमो रुपन्देहीले शनिबार बुटवलमा आयोजना गरेको जेनजी आन्दोलन र त्यो आन्दोलनले दिएको शिक्षा विषयक अन्तरक्रियामा कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष केसीले यस्तो बताएका हुन् ।
उनले जेनजी पुस्ताले उठाएका मागहरू ठिक भएपनि स्वदेशी निरङ्कुश तथा प्रतिक्रियावादी शक्ति र विदेशी साम्राज्यवादी शक्तिले जेनजी आन्दोलनलाई भड्काएको बताउँंदै गतल शक्तिको आडमा बनेको सरकारको केही आस गर्न नसकिने बताए ।
अमेरिकी साम्रराज्यवादलाई परास्त नर्गदासम्म संसारको मानव जातिले मुक्ति नपाउने बताउँंदै एमसीसी परियोजना मार्फत लगानी गरेर अमेरिकाले नेपालमाथि खुलेयाम हस्तक्षेप गरेको अध्यक्ष केसीको दावी छ ।
सरकारमा रहेका आफुलाई ठूलो दल बताउनेहरूले राजनीतिको नाममा उद्योग बनाएर कमाउ धन्दा चलाएकाले देशले अहिले यस्तो अवस्था भोग्नु परेको बताए ।
बंगलादेशको बाडी नेपालमा पनि आउँछ तिमीहरू सुध्र है भनेर मैले संसदमा प्रष्ट भनेको स्मरण गर्दै अध्यक्ष केसीले भने सरकार चलाउँंदै आएका दल नसुध्रीएका कारण अहिले नेपाली जनताले यो दुरदशा भोग्नु परेको उहाँकोे भनाई थियो । देशै नरहने डर बढेको बताउँदै उनले भने देशको राष्ट्रियता, सार्वभौमिकता र अखण्डता आँखाको नानी जस्तै बनाउनुपर्छ । गुमेको संसद पुर्नस्थापना भएपनि स्वीकारने र चुनाव भएपनि स्वीकारने बताउँदै जेनजी आन्दोलनको पाठ सिकेर संविधान जोगाउनु पर्नेमा जोड दिए ।
सोही अन्तरक्रियामा बोल्दै नेकपा मालेका स्थायी कमिटी सदस्य गोपालमणी गौतमले जेनजी आन्दोलनले देश कता जान्छ भन्ने अवस्थाको सिर्जना भएको बताउँदै निर्वाचन गराउन र देशलाई निकास दिन सर्वपक्षीय सरकार गठन गर्नुपर्ने बताए ।
क्रान्तिकारी कम्युनिष्ट पार्टीका पोलिव्यूरो सदस्य पे्रम सुवेदीले जेनजी आन्दोलनलाई कमजोर सम्झन नहुने बताउँंदै मुलुकको राष्ट्रिय स्वाधिनता कमजोर भएकाले संसदवादी दलहरू सुध्रन जरुरी रहेको बताए ।
एमाले लुम्बिनी प्रदेश सदस्य युवराज घिमिरेले जेनजी आन्दोनलाई अराजकता मिसिएको बिद्रोह भएको बताउँदै २३ गतेको घटनालाई सरकारले नैतिक जिम्मेवारी लिनुपर्ने र २४ गतेको आन्दोलन घुसपैठका कारण घटेकाले उचित छानविन गरी दोषीलाई कारवाही गर्नुपर्नेमा जोड दिए । उनले जेनजी आन्दोलनलाई अराजकताको भिड भएको तर्क गरे ।
नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका नेता निर्मल जीसीले जेनजी आन्दोलनले सबै दलहरूलाई सुध्रने संकेत गरेको बताउँदै अब पनि दलहरू नसुध्रीय सक्किनुको विकल्प नभएकाले सबै दल मिलेर देशलाई अगाडि बढाउनु पर्ने बताए ।
नेकपाका केन्द्रीय सदस्य शरद वलीले जेनजी आन्दोलन बेथिति बिरुद्धको विद्रोह भएको उल्लेख गर्दै यो अवस्था आउनमा अहिलेको व्यवस्था पनि दोषी रहेको बताए ।
बुटवल बार एशोसिएसनका अध्यक्ष गोविन्द मरासिनीले जेनजी आन्दोलन अहिलेका दलहरूले फैलाएको वितिष्णाको प्रतिकार भएको बताउँदै दलहरू नसच्चीएमा देशमा अझै दुर्घटना घट्न सक्ने बताए । उनले प्रदेश खारेज गर्नुपर्ने र सङ्घीयता भित्रका राष्ट्रिय सभा, जिल्ला समन्वय समितिको कुनै काम नभएको तर्क गरे ।
नेपाल पत्रकार महासंघ रुपन्देही अध्यक्ष दिनेश पाण्डेले जेनजी आन्दोलनका मुख्य दोषी नेपालका कम्युनिष्ट पार्टीहरू भएको दावी गर्दै सधै एकले अर्कालाई दोषारोपण गरेर आफु चाखो बन्ने प्रवृत्तिको अनत्य हुनुपर्नेमा जोड दिए । जेनजी आन्दोलनबाट घटेका घटनाको जिम्मेवार तात्कालीन सरकारले लिनुपर्ने उनले बताए ।
पत्रकार डा. बालकृष्ण चापागाईले सरकारको लाचारी र नालायक पनका कारण जेजनी आन्दोलनबाट देशले क्षती भोग्नु परेको बताउँदै दलमा सुधार आउनुको विकल्प छैन भने ।
कार्यक्रममा राष्ट्रिय जनमोर्चाका सल्लाहकार बदे्र आलम, पत्रकार गुनाराम घिमिरे, बुटवल उद्योग वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष हरि अर्याल, राष्ट्रिय उद्योग व्यापार सङ्घका वरिष्ठ उपाध्यक्ष पदम श्रेष्ठ, कृषि विज्ञ तुल्सी भण्डारी, कृष्ण भण्डारी, केपी पोखरेललगायतले बोल्दै जेनजी आन्दोलन बेथिति विरुद्धको एक प्रकारको विद्रोह भएपनि कुनै सैद्धान्तिक र वैचारिक आन्दोलन नभएकाले देश चलाउने विषयमा जेनजी पुस्ताको भरपर्न नहुनेमा जोड दिए ।
जेनजी आन्दोलनका मागलाई सम्बोधन गरेर देशलाई अगाडि बढाउनु पर्ने र त्यसका लागि दल सुध्रन आवश्यक रहेको दलकै नेताहरूले बताएका छन् ।
सरकारमा रहेका एमाले, काङ्गे्रस लगायतका दलको बेथिति र बदमासीले जेनजी आन्दोलन जन्मिएको बताउँदै उनीहरूले जेनजी आन्दोलनमा देशी विदेशी शक्तिको योजनाबद्ध घुसपैठले देश ध्वंस भएको बताए ।
जेनजी आन्दोलनले देश झनै सङ्कटमा फसेको र देशलाई अगाडि बढाउन राजीतिक दलहरूनै चाहिने उनीहरूको साझा धारणा छ ।
राजमो रुपन्देही कार्यबहाक अध्यक्ष इन्दीरा ज्ञवालीको अध्यक्षता र सचिव गंगालाल सापकोटाको सञ्चालनमा कार्यक्रम भएको थियो ।
नेकपा मसालका महामन्त्री मोहनविक्रम सिंहको जेनजी आन्दोलन र त्यसले दिएको शिक्षा विषय अबधारणा पत्रमाथि वक्ताले आआफ्ना धारणा राखेका थिए ।