काठमाडौँ । स्वास्थ्य बिमा बोर्डले रेफरबारे नौ बुँदे निर्णय गरेको छ । बिमितले प्रथम सेवाविन्दुबाट प्रेषण भई रिफरल सेन्टरमा जाँदा देखिएका विभिन्न प्रकृयागत समस्या र गुनासाको सम्बोधन गर्न ९ बुँदे निर्णय गरेको हो ।
बोर्डका कार्यकारी निर्देशकस्तरको २०८२ असोज २७ गतेको निर्णयअनुसार बिमितको उपचार प्रक्रिया सहज र सरलीकृत हुने बोर्डले दाबी गरेको छ ।
बोर्डका उपसचिव पुण्यमाया गुरागाईंले एकपटक प्रथम सेवाविन्दुबाट रेफर गरिसकेको बिरामीलाई पुन: रेफर आवश्यक नभएको बताए ।
खासगरी कडा खालका रोगका लागि प्रथम सेवाविन्दुबाट एकपटक प्रेषण भई सोही अस्पतालमा फलोअप गराउँदा पुन: प्रेषण (रेफर) आवश्यक पर्ने छैन । बोर्डअन्तर्गतका सबै सेवा प्रदायक स्वास्थ्य संस्थालाई पत्रचार गरी सो विषयमा जानकारी गराइसकिएको छ ।
बोर्डले क्यान्सर, मुटु रोग, मिर्गौला रोग, हेड इन्जुरी, स्पाइनल इन्जुरी, सिकलसेल एनिमिया, पार्किन्सोनिजम, अल्जाइमरजस्ता कडा रोगमा एकपटक मात्र प्रेषण आवश्यक पर्ने निर्णय गरेको छ । सोही रोगका फलोअप उपचारका लागि पुन: रिफर लिनुनपर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।
अति गरिब परिचयपत्रप्राप्त परिवार, अति अशक्त अपाङ्गता भएका व्यक्ति, कुष्ठरोगी, एचआइभी सङ्क्रमित, जटिल क्षयरोगी, ७० वर्षमाथिका ज्येष्ठ नागरिक र महिला स्वास्थ्य स्वयम्सेविकाका हकमा पनि सोही सुविधा लागु हुनेछ ।
आँखा स्वास्थ्यसम्बन्धी जटिल समस्या, गर्भवती तथा सुत्केरी महिला (जटिल प्रसूति वा सिजेरियन) र दम, सिजोफ्रेनिया, बाइपोलर डिसअर्डरजस्ता मानसिक रोगका बिरामीलाई पनि फलोअप उपचारका लागि पुन: प्रेषण आवश्यक पर्ने छैन ।
बोर्डका अनुसार एउटै रोगको लागि गरिएको प्रेषणसेवाले सोही रोगको फलोअपमा पर्याप्त ठहरिनेछ । आकस्मिक सेवा लिई त्यसै रोगको फलोअप गर्नुपर्ने भएमा पनि नयाँ रेफर आवश्यक नपर्ने उल्लेख छ ।
यदि प्रेषण भई उपचारको क्रममा अर्को रोगको पनि परीक्षण आवश्यक भएमा सोही अस्पतालभित्रै अर्को विभागमा रेफरमार्फत सेवा लिन सकिनेछ तर उक्त विभागमा पुन: फलोअप गर्नुपर्ने अवस्थामा भने नयाँ रेफर आवश्यक हुनेछ ।
बोर्डले प्रेषण केन्द्रबाट पनि सेवा अपुग भएको अवस्थामा नजिकैको अर्को अस्पतालमा रेफर गर्नुपर्नेछ साथै ज्येष्ठ नागरिक, फरक क्षमता भएका व्यक्ति र शारीरिक रूपमा कमजोर बिमितलाई सहज र सुनिश्चित सेवा उपलब्ध गराउन अस्पताललाई व्यवस्था मिलाउन स्वास्थ्य संस्थालाई निर्देशन दिएको छ ।
बोर्डले अस्पतालले बिरामीको प्रेस्क्रिप्सनमा फलोअपको सम्भावित मिति वा अवधि अनिवार्य रूपमा उल्लेख गर्नुपर्ने र हरेकपटक क्लेम गर्दा पहिलो रेफर नम्बर अनिवार्य उल्लेख गर्नुपर्ने व्यवस्था गरेको छ ।
उक्त नौ बुँदे निर्णयले स्वास्थ्य बिमा सेवामा आउने बिमितको सुविधावृद्धि र प्रशासनिक जटिलता घटाउने बोर्डको दाबी छ ।
देशभर बोर्डमा प्रथम सेवा विन्दु तीन सय ७७ ओटा स्वास्थ्य संस्था र ९८ ओटा रेफरल स्वास्थ्य संस्था छन् । बोर्डले सङ्घीय अस्पताल, विशेषज्ञ अस्पताल, विशिष्टीकृत अस्पताल र प्रतिष्ठानलाई रेफर केन्द्रका रूपमा राखेको छ ।
