धनबीर पुन, नयाँ दिल्ली ।
दाङका गोविन्द खत्रीको अन्तिम इच्छा थियो, आफ्नै देशमा पुगेर प्राण त्याग गर्ने । अन्तिम समयसम्म पनि गोविन्द र उनका साथीहरुले निकै हारगुहार गरे । दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासलाई सम्पर्क गर्न प्रयास गरिरहे । तर, अहँ दूतावासको फोन उठेन । अथवा भनौं परदेशमा पीडामा परेका नेपालीप्रति दूतावास सम्वेदनशील बन्नै चाहेन ।

दाङको बंंगलाचुली गाउँपालिका– ६ तिमीले निवासी मानबहादुर खत्रीका छोरा ४२ वर्षीय गोबिन्द खत्रीको नयाँ दिल्लीमा मंगलबार दुःखद निधन भयो । लामो समयदेखि पेट सम्बन्धी विरामी रहेका खत्रीले आर्थिक अभावका कारण समयमै उपचार गराउन त पाएनन्, अन्तिम समयमा आफ्नै गाउँ गएर मृत्युवरण गर्ने इच्छा पनि पुरा गर्न पाएनन् ।

रोजगारीका शिलसिलामा देश छोडेर परदेश पुगेका जो कसैलाई पनि अपनत्वको अभाव पूर्ति सम्बन्धित देशको दूतावासले  गर्नु पर्ने हुन्छ । तर दिल्लीमा गोबिन्दको निधन हुँदा उनका साथीहरुले कैयौं पटक फोन गरे, तर दूतावासको फोन उठेन । उठ्यो त केवल गोविन्दको देहलिला ।

लकडाउनका कारण अहिले नेपाल र भारतसहित विश्वका धेरै देश लकडाउनमा छन् । चाहेर पनि गाउँ फर्किन सक्ने अवस्था छैन । झन् समुन्द्रपारि तेस्रो देशमा रहेका नागरिकहरुका लागि त आफ्नो देश आउने सम्भावना कमै छ । तर, कम्तिमा सम्बन्धित देशका राजदूतावासले फोन उठाएर समस्या सुनिदिन त सक्छन् नि । समस्या समाधान कसरी गर्ने भनेर सल्लाह दिन सक्छन् । वा त्यति पनि गर्न नसके कम्तिमा सम्वेदना दिन सक्छन् । तर, अहँ भारतमा रहेको हाम्रो दूतावास नेपालीको लागि दुःखमा कामै लागेन ।

हुन त लकडाउनकै क्रममा कैयौं देशले नेपालमा रहेका आफ्ना नागरिक विमान नै चार्टड गरेर लगे । करिब एक दर्जन जहाज नेपालबाट त्यसरी उडेका छन् । तर, नेपालले विदेशमा समस्यामा परेका नेपालीलाई ल्याउनु त परको कुरा, सीमानामा आएर बसेका नेपालीको लागि समेत ढोक थुनेर बसेको छ ।

गोविन्दले पनि अन्तिम दिनसम्म आफूलाई नेपालमै लैजान आग्रह गरेका थिए । तर दूतावासले वेवास्ता गरेका कारण नेपाल पुर्याउन नसकिएको उनका साथी शिवु भट्टराइले बताए । मृत्यु पछि पनि शव घर लैजान प्रयास गरिएको थियो । तर, दूतावासले सहयोग गरेन । त्यसपछि अर्को दिन (बुधबार) दिल्लीमै उनको दाहसंस्कार गरियो ।

‘शव नेपाल लैजान नेपाली दूतावासबाट सहयोगको अपेक्षा सहित फोन सम्पर्क गर्न खोज्दा दूतावासको फोन उठेन’ शिवुले भने– ‘खत्रीले लकडाउनका कारण काम नचलेको तथा आर्थिक अभावका कारण उपचार हुन नसक्दा मृत्यु भएको हो ।’
यो एउटा प्रतिनिधि मुलक घट्ना हो ।

यस्तै कैयौं गोबिन्दहरुले सरकार र सरकारका सम्बन्धित निकायलाई हारगुहार गर्दा कानमा तेल हालेर बसेकै कारण ज्यान गुमाउनु परेको छ । चाहे त्यो रेलको यात्रा होस् वा बसको यात्रामा कैयौं नेपालीहरुले अपमानित हुनु पर्ने र ज्यान गुमाएका कैयौं घटनाहरु छन् ।

घटना घट्छ, त्यो स्वभाविक रुपमा लिनु पर्ने हुन्छ तर घटना हुन पूर्व जानकारी गराउँदासम्म वा गराउन खोज्दासम्म पनि सरकारले खटाएर पठाएको दूतावास र उसका कर्मचारीहरु गम्भिर नहुँदा जो कसैलाई पनि दुःख लाग्छ ।

हो, वर्तमान समय कोरोना भइरस संक्रमण महामारी कै रुपमा फलिरहेको अवस्था छ । तर पनि दूतावासले फोनसम्म भए पनि उठाउनु पर्ने कि नपर्ने ? समस्याको समाधान त गर्न सकेन सकेन कमसिकम आम सर्वसाधारणलाई आफ्नो सरकारको प्रतिनिधि छ भन्ने महशुस दिलाउने कि नदिलाउने ?

अब घटना घटिसक्यो । नेपाल सरकार वा दूतावासको आशा गरेर हाम्रो पीडा कम हुँदैन । पीडा कम हुन्छ त, सबै मिलेर सहयोग गर्यौं भने । हो, हामीले गोविन्दको परिवारलाई परेको ठुलो चोटमा थोरै भएपनि मल्हम पट्टि गर्न खोजेका छौं । उनको दुईवटा साना छोरा छन् । आफ्ना अभिभावक गुमाएका ति बालकको भविष्य विग्रन नदिन सबै मिलेर सहयोग गरों ।

अहिले अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली एकता समाजका केन्द्रीय सल्लाहकार देवेन थापा, जो मृतक गोविन्द खत्रीको छिमेकी पनि हुनुहुन्छ , उहाँको विशेष पहलमा सहयोग संकलन भइरहेको छ । नेपाली भूमि भन्दा धेरै पर साइप्रसबाट देवेन थापाले सुरु गर्नुभएको अभियानमा सक्दो साथ दिऊँ ।

सहयोगका लागि पेटियम नम्बर ८२८७३४५५१२ र प्रकाश खत्री, विजय बैंक, खाता नम्बर ६०६६०१०१२०००१४०, ifsc coard:vijb0006066 जारी गरिएको छ ।