विष्णु शर्मा
व्यवस्था त गणतन्त्र आयो
संस्कार अझै सामन्ती नै रह्यो
एक्काइसौँ शताब्दीको निकट आउँदा पनि
नारी दोस्रो दर्जाको नागरिक नै भयो

व्यवस्था बदल्ने आन्दोलनमा
लडेका छन् नारी सुत्केरी हुँदा पनि
हटेनन् पछि ती वीराङ्गनाहरू
दुस्मनको हातबाट ज्यानसम्म जाँदा पनि

अध्ययन गरौँ गर्व गर्नलायक छन्
उनीहरूका सफा सुन्दर इतिहासहरू
मरेर पनि जीवितै छन्
भक्ति थापा र साहित्यकार पारिजातहरू

संविधानमा व्यवस्था गरिएका अधिकार
कागजमा मात्र सीमित रहयो
नारीपुरुष बराबर व्यवहारमा देख्नु पनि
एकादेशको कथा भयो

चुनावमा भाषण आउँछन्
महिला पुरुष बराबर भनी
लागु हुन्न गराइमा
मात्र तेत्तिस प्रतिशत पनि

मन्त्री बन्न सुरु हुँदै
महिला पुरुष बराबर गरेनन्
उपप्रधानमन्त्रीमा भेडिगोठ हँुदा पनि
एक जनासम्म महिला पारेनन्

अझै ठुला अधिकार दिएजसरी
राख्दै छन् महिला उपमा मात्र
प्रमुखहरूमा बोलबाला छ
सामन्ती सोच भएका पुरुषको एकछत्र

त्यस्तो सोच भएकाहरूबाट
प्रगतिशील आशसा गर्नु बेकार हुन्छ
उनीहरूबाट सामन्तलाइ मलजल गर्ने
व्यवहार नै साकार हुन्छ

नारीलाई भाषणमा त भन्छन्
तिमी मानव जगत् चलाउने सृष्टि हौ
मख्ख परे पार्नकै लागि त भन्छन्
तिमी संसार देखाउने दृष्टि हौ

तर सृष्टि र दृष्टि के हो ?
त्यसको परिभाषा अझै आएको छैन
नारी सक्षम हुँदाहँुदै पनि चुनावमा
जित्ने ठाउँमा टिकट पाएको छैन

त्यसैले नारी ढुक्क नपरौँ
हाम्रो अधिकार सजिलै मिल्छ भनी
सामन्तको हातबाट अधिकार खोस्नुपर्छ
जसको लागि हिँडौँ निडर बनी

सामन्ती दलहरूले राख्न खोज्ने छन्
बच्चाले खेलाउने गुडिया मात्र बनाएर
जुर्मुराई उठौ वीराङ्गनासरी
सहीगलत राम्रोसँग छुट्याएर

सबै उत्पीडितले न्याय पाउने छौँ
सशस्त्र सङ्घर्षको विजयबाट
मसालको न्यूनतम् र अधिकतम लक्ष्य
नयाँ जनवाद, समावाद र साम्यवादबाट