शेरबहादुर सिंह, महेन्द्रनगर ।
कोरोना सङ्क्रमणको दोस्रो लहरको दर घटिरहेको भएपनि अझै पूर्णरुपमा अवस्था सामान्य बनिसकेको छैन । तर कोरोना त्रासदीकाबीच जिवीका चलाउन मजदुरी गर्न भारत जाने क्रम भने यहाँ बढ्दै गएको छ ।

सुदूरपश्चिम प्रदेशमा जारी निषेधाज्ञामा सार्वजनिक सवारी सञ्चालनमा नआएपनि यहाँको गौरीफन्टा नाकामा भने भारत जाने नेपालीहरुको लाम लाग्न थालेको छ ।

‘डोटीबाट मोटसाइकलदेखि पैदल यात्रासम्म गरेर धनगढी पुगेर अब मजदुरी गर्न जाँदैछु’, कञ्चनपुरको पूर्वी गौरीफन्टाबाट भारतको मुम्बै जान हिँडेका दिपेन्द्र खड्काले भन्नुभयो, ‘यहाँ बसेर कोरोनाबाट त बाच्यौँ तर भोकले मर्ने स्थिती बनेपछि मुग्लान जानुको विकल्प रहेन ।’

कोरोना कहरका बेला गत चैत्रमा स्वदेश फर्किएका खड्काले स्थानीय स्तरमा रोजगारीका कुनै सम्भावना नहुनु दुखःद कुरो भएको बताउनुभयो ।

‘‘कृषि र पशुपालनमा लागेर गाउँमै बसेर जीविका चलाउने मन थियो’, उहाँले भन्नुभयो, ‘पारिवारिक अवस्था कम्जोर त्यो सम्भव भएन ।’

गत चैत महिनामा यहाँको गड्डाचौकी नाका र गौरीफन्टा नाकाबाट स्वदेश फर्किनेको भीडभाड रहेपनि अहिले कोरोना कम हुँदा कामका लागि भारतको विभिन्न शहर जाने क्रम चलिरहेको छ । सुदूरपश्चिम प्रदेशको प्रमुख रोजगारीको गन्तव्य नै दशकौंदेखि भारत नै हो ।

डोकेबजारस्थित प्रहरी चौकीका प्रहरी नायव निरीक्षक खड्कजंग शाहीले गत जेठ महिनामा मात्रै गौरीफन्टा नाकाबाट १२ हजार सात सय भन्दा बढी नेपाली भारत रोजगारीका लागि गएको जानकारी दिनुभयो ।

‘भारतबाट स्वदेश फर्किनेहरुलाई गन्तव्यमा पु¥याउन नाकामै बसको व्यवस्था गरिएको छ’, उहाँले भन्नुभयो, ‘बसहरु गन्तव्यमा यात्रु पु¥याएर फर्किदा त्यसैमा भारत जाने आउछन ।’

उहाँले गौरीफन्टा नाकाबाट सुदूरपश्चिमका पहाडी जिल्लासँगै सुर्खेत, कालिकोट, प्युठान, बर्दिया र पाल्पाबाट समेत भारत जान यहाँ आइरहेको बताउनुभयो ।

प्रहरी नायव निरीक्षक शाहीका अनुसार गत जेठमा यहाँको नाकाबाट २४ हजार नेपाली स्वदेश फर्किएका थिए ।

‘अहिले त महिला, बालबालिका गरी सिङ्गो परिवारसहित भारत गइरहेका छन्’, उहाँले भन्नुभयो, ‘यो नाकाबाट दिल्ली, मुम्बै, पुना, गुजरात लगायतका शहरमा बढी जाँदा रहेछन् ।’

त्यसैगरी शुक्रबार श्रीमानसहित कामका लागि भारतको पञ्जाव जान लागेकी डडेल्धुराकी धनादेवी जोशीले आफूहरु लामो समयदेखि भारतमा रोजगारीमा रहेर परिवारको जिविका चलाउँदै आएको बताउनुभयो ।

‘यहाँ त कोरोनाको बेलामा कामसमेत पाउँने स्थिती छैन’, उहाँले भन्नुभयो, ‘कोरोनाको समयमै रोगले भन्दा भोकले मर्ने चिन्ताले परिवारसहित भारत जादैछौं ।’

केही दिनयता भारतले पनि नेपाली नागरिकलाई भारत जान सहज गरेका कारण नेपालीहरु दैनिक रुपमा भारत जाने क्रम बढ्दै गएको हो । शुक्रबारको तथ्याङ्क हेर्दा गौरीफन्टा नाकाबाट ७ सय जना भन्दा र गड्डाचौकी नाकाबाट ३४६ जना भारत गएका छन् ।

त्यसैगरी जिल्ला प्रहरी कार्यालय कञ्चनपुरका प्रवक्ता प्रहरी नायव उपरीक्षक अमरबहादुर थापाले भारत जाने क्रम यहाँका नाकाबाट बढेको बताउनुभयो ।

‘कोरोना कहर कम हुँदै जाँदा आउनेहरु घटेका छन्’, प्रवक्ता थापाले भन्नुभयो, ‘नाका खुलिनसकेकाले भारतीयलाई भने यहाँ आउन दिइएको छैन् ।’ (रासस)