काठमाडौँ । नेपालमा भारतीय एक सय रुपियाँभन्दा ठुला दरका नोट पनि चलनचल्तीमा आउने भएको छ ।
सन् २०१६ नोभेम्बरमा भारतले ठुला नोटमा नोटबन्दी गरेसँगै नेपालमा पनि एक सय रुपियाँभन्दा ठुला नोट प्रतिबन्ध लागेको थियो । भारतीय रिजर्भ बैंंकले त्यहाँको राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गर्दै नेपाल र भुटानमा एकभन्दा ठुला दरका भारतीय नोट प्रचलनमा ल्याउन पाउने सूचित गरेको हो । सूचना अनुसार अब नेपाली तथा भारतीय नागरिक नेपाल–भारत आवतजावत गर्दा २५ हजार भारुसम्म नगदै एक सयभन्दा ठुला नोट ल्याउन लैजान पाउने छन् ।
यसले गर्दा भारतीय पर्यटक, भारतमा रहेका नेपालीले नेपाल आउँदा २५ हजार रुपियाँसम्म ठुला भारु नोट नेपाल ल्याई प्रचलनमा ल्याउन सक्ने छन् । त्यस्तै नेपालमा रहेका भारतीय नागरिक, भारतमा अध्ययन तथा उपचारका लागि जाने नेपालीले पनि यस्तो नगद साथै लैजान पाउने छन् ।
नेपाल राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता तथा कार्यकारी निर्देशक गुरुप्रसाद पौडेलले जानकारी दिएअनुसार “भारतको राजपत्रमा यस्तो सूचना आइसकेको छ, यसलाई नेपालमा कार्यान्वयन गराउन राष्ट्र बैंकले औपचारिक रूपमा सूचना निकाल्छ,” उनले भने । तर नोटबन्दीमा परेका ठुला नोट भने चल्तीमा आउने छैनन् । यससँगै सन् २०१६ को नोटबन्दीका कारण नेपालको औपचारिक वित्तीय प्रणालीमा रहेको करिब आठ करोड रुपियाँ बराबरको भारु नोट चलाउन भने पाइने छैन ।
“भारतको यो सूचनाले नोटबन्दीमा परेका नोट चलाउन मिल्ने भनेको होइन, सर्वसाधारणले यो बुझ्न जरुरी छ,” गुरुप्रसाद पौडेलले भने, “कतिपय नागरिकले पुराना नोट राखेका हुन सक्छन् तर त्यो चलाउन मिल्दैन।”
भारतको यो कदमले आम नेपालीहरूका लागि सहजता पारिदीएको भनिएता पनि सिंगो नेपाल राष्ट्रलाई भने यसले आर्थिक दुष्प्रभाव पार्ने अर्थविदहरूको बुझाई छ । यससँगै अब भारतीयहरूले नेपाल प्रवेशको सन्दर्भमा नेपाली रुपैयाँ किन्नेछैनन् । सम्पूर्ण कारोबार भारतीय रुपियाँमा नै गर्नेछन् । अर्कोतर्फ भारतबाट नेपालमा आउने रेमिटेन्टसमा समेत प्रभाव पर्नेछ ।
