काठमाडौं । दक्षिण एसियाली मुलुकहरु विश्वभर महामारीको रुपमा फैलिएको कोरोना भाईरसको संक्रमण विरुद्ध साझा रुपमा लड्न ऐक्वद्धता जनाएका छन् । कोरोना भाईरस विरुद्ध साझा रणनीति तय गर्न भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको पहलमा आइतबार भएको भिडियो कन्फरेन्समा दक्षिण एसियाली मुलुकले कोरोना भाइरस संक्रमण नियन्त्रणको अभियानमा जुट्न ऐक्यवद्धता जनाएका हुन् । उनीहरुले कोरोना भाईरसको संक्रमणबाट नआत्तिन तथा नजरअन्दाज पनि नगर्न आग्रह गरेका छन् ।

कन्फरेन्समा भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले कारोना भाईरस विरुद्धको अभियानमा साझा रुपमा लड्नका लागि आपतकालिन कोष स्थापनाको प्रस्ताव गर्दै सो कोषमा भारतले १० मिलियन अमेरिकी डलर (करिब १ अर्ब १० करोड नेपाली रुपैयाँ) राख्ने घोषणा समेत गर्नुभयो । आपतकालिन कोषमा जम्मा भएको रकम सार्क राष्ट्रमध्ये जुन देशलाई आवश्यक पर्छ उसले प्रयोग गर्न सक्ने प्रस्ताव समेत उहाँले राख्नुभयो ।

भिडियो कन्फरेन्समा भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले भन्नुभयो, ‘महामारीले कस्तो रुप लिन्छ भन्ने थाहा छैन तर आउदा दिनमा यसको संक्रमण बढ्न दिनु हुँदैन् । इमरजेन्सी फण्ड निर्माण गरौँ त्यसका लागि भारतले १० मिलियन युस डलर फण्डमा राख्छ ।’

कोरोना भाईरस संक्रमण विरुद्ध लड्नका लागि भारतले गरेको आपतकालिन कोष स्थापना, विज्ञहरुको सहयोग र आपसी सहयोग आदान प्रदान तर निरन्तरको वार्तालापको प्रस्तावलाई अन्य सदस्य राष्ट्रले समर्थन जनाएपनि पाकिस्तानले भने समर्थन जनाएको छैन ।

पाकिस्तानका स्वास्थ्यराज्यमन्त्री डाक्टर जफर मिर्जाले महामारीको रुपमा फैलिएको कोरोना संक्रमणसंग जुध्नका लागि र आपतकालिन सहयोग आदान प्रदानका लागि गरिने क्षेत्रिय सहयोग र सहकार्यलाई सार्क सचिवालय मार्फत नै गर्न सुझाउनुभएको छ । सार्क मुलुकको सहयोग आदान प्रदानका लागि सार्क नै गठन भएकाले सार्क सचिवालाई नै सक्रिय बनाएर सोही फोरमलाई प्रयोगमा ल्याउन सकिने धारणा उहाँले राख्नुभयो ।

तर उहाँले महामारीको रुपमा फैलिएको कोरोना संक्रमण हुन नदिन तथा नियन्त्रणका लागि प्रोएक्टीभ एप्रोचबाट दक्षिण एसियाली राष्ट्रहरु एकजुट हुनुपर्ने बताउनुयभो । शुक्रबार भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सार्क सदस्य राष्ट्रहरु एकजुट भएर कोरोना विरुद्ध लड्न तयार हुनुपर्ने बताउनुभएको थियो । भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीको सक्रियतामा आईतबार सार्कका सबै सदस्य राष्ट्रहरु छलफलमा जुटेका हुन् ।

भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीले आवश्यक टेष्ट किट सहित भारतले विशेषज्ञ संलग्न र्यापिड रेस्पोन्स टिम बनाएको जानकारी दिदै आवश्यक परे अन्य देशलाई सहयोग गर्न पनि तयार रहेको बताउनुभयो । कन्फरेन्सको सुरु गर्दै भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले कोरोना भाईरसको महामारीबाट नआत्तिन तथा नजरअन्दाज पनि नगर्न आग्रह गर्नुभयो । कोरोना भाईरस संक्रमणको जोखिम न्यूनीकरण गर्न प्रोएक्टिभ ढंगले कदम चाल्नुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो ।

भारतमा अहिले कोरोना संक्रमितहरु बढ्दै गएपनि सरकार एक एक गरेर संक्रमणलाई कम गर्दे लैजाने प्रतिवद्धता जनाउनुभयो । अस्पतालमा आवश्यक पर्ने जनशक्ति देखि सबै किसिमका प्रविधि र पुर्वाधारको क्षमता अभिवृद्धि गर्र्नुको साथै तेश्रो मुलुकबाट आउनेले अनिवार्य क्वारेन्टाईनमा बस्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको ,संक्रमणको संभावित जोखिमलाई मध्यनजर गरे थप क्वारेन्टाईन र आईसोलेसन सुविाधाको व्यवस्था गरिएको बताउनुभयो ।

श्रीलंकाका राष्ट्रपति गोताबाय राजापाक्षले श्रीलंकामा कोरोना संक्रमण नरहेको र सम्पुर्ण नाकाहरु बन्द गरेर आवश्यक सर्तकता अपनाईएको बताउनुभयो । इटली र दक्षिण कोरियामा ठूलो संख्यामा आफ्ना नागरिक रहेको भन्दै उहाँले स्वदेश फिर्ता भएका सबैलाई १४ दिन अनिवार्य क्वारेन्टाईनमा बस्ने व्यवस्था मिलाईएको बताउनुभयो । स्कुल बन्द गरिएको र विश्वविद्यालयका अन्तरक्रियाहरु पनि वर्तमान अवस्थामा रोकिएको तथा इटलीबाट आएका २ जनालाई संक्रमण देखिएको भएपनि संक्रमणका कारण अहिले सम्म मानविय क्षति भने नभएको बताउनुभयो ।

राष्ट्रिय रुपमा नै गठित छुटैँ कार्यदलले संक्रमणबारे दैनिक अनुगमन गरिरहेको पनि उहाँले उल्लेख गर्नुभयो । संक्रमणको बारेमा जानकारी दिन सबै प्रकारका संचार माध्यमलाई प्रयोग गरिएको, सेनिटाईजर,मास्क, सावन लगायत सरसफाईका सामानहरुको आपुर्ति सहज पारिएको पनि उहाँले उल्लेख गर्नुभयो । चीनको संक्रमण प्रभावित क्षेत्रबाट फर्किएका आफ्ना ३४ विद्यार्थी स्वदेश फर्किए लगत्तै क्वारेन्टाईनमा बसेको पनि उहाँले उल्लेख गर्नुभयो । सार्वजनिक स्थानहरुमा जम्मा भएर गरिने सम्पुर्ण कार्यक्रम स्थगित गरिएको,अनराईभल भिषा दिन रोकिएको, ट्राभल एडभाईजरी जारी गरिएको जानकारी दिनुभयो ।

बंगलादेशकी राष्ट्रपति शेख हसिनाले सबै अन्तराष्ट्रिय विमानस्थलहरुमा कोरोना संक्रमण परीक्षणको व्यवस्था मिलाईएको र सर्वसाधरणलाई आवश्यक हाईजेनिक खाना खान सचेत गरिएको बताउनुभयो । उहाँले स्वास्थ्यकर्मी, स्कुलका विद्यार्थी लगायतलाई आवश्यक पर्ने मेडिकल सामाग्री उपलब्ध गराईएको तथा स्वास्थ्य मन्त्रालय, स्वास्थ्य संग सम्बन्धी निकाय र विश्व स्वास्थ्य संगठनका अधिकारीबीच भिडियो कन्फरेन्स पनि भईरहेको बताउनुभयो ।

कोरोना संक्रमण विरुद्ध लड्नका लागि चालेको कदमका लागि उहाँले भारतीय प्रधानमन्त्रीलाई धन्यवाद पनि दिनुभयो । बंगलादेशमा सुरुमा ३ जनामा संक्रमण देखिए पनि उपचार पछि घर फर्किएका छन् । राष्ट्रपति हसिनाले भारतीय प्रधानमन्त्रीले लिएको सक्रियतालाई धन्यवाद दिदै कोष र प्राविधिक कार्यदलमा बंगलादेश सहभागी हुने प्रतिवद्धता जनाउनु भयो । उहाँले वार्तालापलाई निरन्तरता दिन पनि आग्रह गर्नुभयो ।

नेपालका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले मुलुक कोरोना संक्रमणको उच्च जोखिमा रहेकाले मुलुक भित्रन नदिन आवश्यक पहल गरेको र पुर्व सर्तकताका लागि सम्पुर्ण शक्ति लगाएको बताउनुभयो । उहाँले कुटनीतिक सम्बन्ध भन्दा बाहेकका भिषा दिन स्थगित गरिएको श्रम स्वीकृति अनुमति दिने काम स्थगित गरिएको जानकारी दिनुभयो । विदेशबाट आउनेको अनिवार्य परीक्षणको साथै १४ दिन अनिवार्य क्वारेन्टाईनमा बस्ने व्यवस्था गरिएको बताउनुयो । प्रधानमन्त्री ओलीले महामारीलाई रोक्नका लागि सार्क मुलुकहरुबीच संयुक्त प्रयास हुनु जरुसी रहेको भन्दै आपतकारीकालिन सहयोग कोष स्थापनाको प्रस्तावलाई स्वागत गर्दे सो कार्यमा नेपाल पनि सहभागी हुने प्रतिवद्धता जनाउनुभयो ।

भुटानका प्रधानमन्त्री डाक्टर लोतेया त्शेरिङले सबै महामारी सबैका लागि चुनौति भएको र संक्रमणको जोखिमले कुनै पनि भुगोल वा सिमा नरहने भएकाले सबैले संक्रमण विरुद्धको तयारीमा सचेत हुनुपर्र्ने बताउनुभयो । अफगानिस्तानका प्रधानमन्त्री अस्रफ घानी ले आउदा ६ महिना भरि नै कोरोना भाईरसको संक्रमण प्रति गम्भीर हुनुपर्ने भन्दै भारतले गरेको आपतकालिन कोष र प्राविधिक टाक्स फोर्स गठनको स्वागत गर्नुभयो ।

मालद्विप्सका राष्ट्रपति इब्राहिम मोहमद सोलिहले कोष गठनको प्रस्तावको समर्थन गर्दे आफ्नो देशले प्रविधि र सामाग्री लगायतमा सहयोग गर्ने प्रतिवद्धता जनाउनुभयो । सार्कका राष्ट्र तथा सरकार प्रमुखहरुबीचको भिडियो कन्फरेन्स १ घण्टा ३५ मिनेट चलेको थियो ।