काठमाडौं । सरकारले एक सय भन्दा बढी बेड क्षमताका निजी अस्पताललाई १५ दिनभित्र आफ्नै अक्सिजन प्लान्ट जडान गर्न दिएको निर्देशन निजी अस्पतालहरुले ‘हावादारी’ भएको बताएका छन् । एसोसियसन अफ प्राइभेट हेल्थ इंस्टिच्युसन अफ नेपाल (अफिन) ले बिहीबार विज्ञप्ति प्रकाशित गरी सरकारको निर्देशन कार्यान्वयन हुनै नसक्ने बताएको हो ।
अफिनका अध्यक्ष बसन्तकुमार चौधरीद्वार जारी विज्ञप्तिमा एउटा अक्सिजन प्लान्ट स्थापना गर्न कम्तिमा तीन महिना समय र करिब साढे दुई करोड रुपैयाँ लाग्ने भन्दै सरकारले हचुवाको भरमा हावादारी निर्देशन दिएको उल्लेछ छ । यससम्बन्धमा अफिनले तीन बुँदे ध्यानाकर्षण समेत गराएको छ ।
यस्ता छन् ध्यानाकर्षणका बुँदा
१) स्मरण रहोस्, हाल लगभग देशभरि नै निषेधाज्ञा जारी रहेको र अन्तर्राष्ट्रिय हवाईसेवा पनि बन्द रहेका छन् । द्रूत ढुवानीको अरू कुनै विकल्प छैन ।
२) अक्सिजन प्लान्ट भनेको बजारबाट टप्प टिपेर जडान गर्ने उपकरण हैन । विश्वको कुनै पनि उद्योगले खरिद सम्झौतापछि ३ महिना नभै प्लान्ट तयार गरिदिने अवस्था रहँदैन । प्लान्ट भित्रिएपछि सोको जड़ान गर्न कम्तीमा १५ दिन लाग्ने हुन्छ ।
३) १०० शय्याको अस्पतालका लागि नेपाल सरकारको मापदण्डबमोजिमको प्लान्टको मूल्य कम्तीमा पनि २ करोड पर्छ । सोको जडान गर्न चाहिने पूर्वाधार निर्माण गर्न थप ५० लाख आवश्यक हुन्छ । वर्तमान परिस्थितिमा उक्त लगानी गर्न सबै अस्पतालहरू सक्षम छैनन्।
यस्तो गम्भीर समयमा सरकारले अक्सिजन व्यवस्थापनका लागि तत्काल प्रभावकारी कदम चाल्नुको सट्टा निजी अस्पतालहरूलाई १५ दिनभित्र अक्सिजन प्लान्ट जडान गर्नु भन्दै हावादारी निर्देशन दिएर सरकार आफ्नो दायित्वबाट विमुख हुनु आश्चर्यको विषय हो भन्ने हामीले ठानेका छौँ।
देशैभरी अक्सिजन अभावको वर्तमान समस्या समाधान गर्न सरकारको तर्फबाट विशेष कदमहरु चालिनुपर्ने र उक्त प्रयासमा सरकारको कदममा कदम मिलाई साथ दिन निजी अस्पतालहरु तयार रहेको पनि हामी जानकारी गराउन चाहान्छौं ।
कोभिडका कारण देशले भोग्नुपरेका समस्या समाधानका लागि आफ्नो तहबाट सम्पूर्ण सामर्थ्यका साथ योगदान गर्न निजी अस्पतालहरू अहोरात्र खटिरहेको र आगामी दिनमा पनि यस महामारीसँग जुध्न सकारले चालेका कदमहरूलाई साथ दिन हामी हरदम तयार रहेको जानकारी पनि गराउन चाहन्छौँ।
अक्सिजन व्यवस्थापनको जिम्मा स्वास्थ्य मन्त्रालयलाई
यसैबीच काठमाडौं उपत्यकाका सबै सरकारी तथा निजी अस्पताललाई अक्सिजन व्यवस्थापनको जिम्मा स्वास्थ्य मन्त्रालयलाई दिइएको छ। बिहीबार मुख्य सचिवको कार्यकक्षमा बसेको विभिन्न मन्त्रालयका सचिवहरुको बैठकले शुक्रबारदेखि आवश्यक अक्सिजन सिलिण्डरको आपूर्तिको व्यवस्था स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले गर्ने निर्णय गरेको हो ।
मेडिकल अक्सिजनको प्रयोग र आवश्यकता सम्बन्धी मापदण्ड, २०७८ अनुसार मन्त्रालयले व्यवस्थापन मिलाउने सीसीएमसीका सहसचिव नुरहरी खतिवडाले जानकारी दिनुभयो ।
स्वास्थ्य मन्त्रालयलाई गृह मन्त्रालय र स्थानीय प्रशासनले आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउने निर्णय पनि भएको छ। सोही निर्णय अनुसार कुन अस्पताललाई कति अक्सिजन दिने भन्ने आदेश पनि शुक्रबारदेखि स्वास्थ्य मन्त्रालयले नै जारी गर्ने भएको छ।
अस्पतालले अक्सिजनको माग फारम नपठाउँदा सीसीएमसीले बिहीबार अक्सिजन वितरणको आदेश समेत जारी गर्न सकेको छैन। बुधबार जारी भएकै आदेश अनुसार वितरण गर्न अक्सिजन उद्योगहरुलाई निर्देशन दिएको छ।
यसअघि बुधबार सीसीएमसीले १ सय ११ वटा अस्पतालका लागि ७ हजार ४ सय ७३ सिलिन्डर अक्सिजन वितरण गर्न कोटा तोकेको थियो। यसअघि भन्दा अस्पतालहरुमा अक्सिजनको मात्रा बढाउँदै कोटा तोकिएको हो।
