काठमाडौं, ४ साउन । १६ वर्षअघि दक्षिण अफ्रिकामा पहिलो पटक विश्व फुटबलको शिखर चुमेको स्पेनले फेरि विश्वमाथि आफ्नो प्रभुत्व स्थापित गरेको छ। युवा प्रतिभा, आकर्षक पासिङ फुटबल, अनुशासित रक्षापङ्क्ति र सामूहिक प्रदर्शनको बलमा स्पेनले फिफा विश्वकप २०२६ को उपाधि जित्दै दोस्रो पटक विश्व च्याम्पियन बन्ने गौरव हासिल गरेको हो।

अमेरिकाको न्युयोर्क–न्यु जर्सी स्टेडियममा सम्पन्न फाइनलमा साविक विजेता अर्जेन्टिनालाई अतिरिक्त समयमा १–० ले पराजित गर्दै स्पेनले २०१० पछि पहिलो पटक विश्वकप ट्रफी उचाल्यो। निर्धारित ९० मिनेट गोलरहित बराबरीमा सकिएपछि खेल अतिरिक्त समयमा पुगेको थियो। अर्जेन्टिना अन्तिम समयमा एन्जो फर्नान्डेज रातो कार्ड (दोहोरो पहेँलो) पाएपछि १० खेलाडीमा सीमित बनेको थियो।

अतिरिक्त समयको १०६औँ मिनेटमा फेरान टोरेसले गरेको निर्णायक गोल नै स्पेनलाई विश्व च्याम्पियन बनाउन पर्याप्त बन्यो। पेनाल्टी क्षेत्रभित्र बाउन्स भएको बललाई उनले शक्तिशाली प्रहार गर्दै जाली चुमाएका थिए। बाँकी समयमा अर्जेन्टिनाले बराबरी गोलका लागि प्रयास गरे पनि स्पेनको बलियो रक्षापङ्क्ति र गोलरक्षक उनाइ सिमोन अगाडि सफल हुन सकेन।

स्पेनले प्रतियोगिताभर उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आठ खेलमा केवल एक गोल मात्र बेहोरेको थियो, जुन विश्वकप इतिहासमै च्याम्पियन टोलीले सबैभन्दा कम गोल खाएको नयाँ कीर्तिमान हो। यससँगै स्पेनले लगातार ३८ अन्तर्राष्ट्रिय खेल अपराजित रहने युरोपेली टोलीको नयाँ कीर्तिमान पनि कायम गरेको छ।

१६ वर्षपछि नयाँ पुस्ताले फर्कायो ‘ला रोजा’को साख

सन् २०१० मा जाभी, इनिएस्टा, कासियास र पुइयोलको पुस्ताले विश्वकप जितेपछि स्पेन केही वर्ष अपेक्षाअनुसार प्रदर्शन गर्न सकेको थिएन। तर प्रशिक्षक लुइस डे ला फुन्तेको नेतृत्वमा नयाँ पुस्ताले फेरि स्पेनी फुटबललाई विश्वकै शिखरमा पुर्‍याएको छ।

रोड्री, फाबियन रुइज, आयमेरिक लापोर्टजस्ता अनुभवी खेलाडीसँगै लामिन यमाल, पाउ कुबार्सी, फेरान टोरेस, पेड्रो पोरोजस्ता युवा खेलाडीको सन्तुलित संयोजन स्पेनको सफलताको मुख्य आधार बन्यो।

समूह चरणदेखि फाइनलसम्म स्पेनले बल नियन्त्रण, उच्च प्रेसिङ र अनुशासित खेलशैली प्रदर्शन गर्दै आफूलाई प्रतियोगिताकै उत्कृष्ट टोलीका रूपमा स्थापित गर्‍यो।

प्रभावशाली विजय यात्रा

स्पेनले समूह चरणको पहिलो खेलमा केप भर्डेसँग गोलरहित बराबरी खेले पनि त्यसपछि साउदी अरेबियालाई ४–० र उरुग्वेलाई १–० ले हराउँदै समूह विजेताका रूपमा नकआउट चरणमा प्रवेश गर्‍यो।

राउन्ड अफ ३२ मा अस्ट्रियालाई ३–०, त्यसपछि पोर्चुगललाई १–० र बेल्जियमलाई २–१ ले पराजित गर्दै स्पेन सेमिफाइनल पुग्यो। सेमिफाइनलमा प्रतियोगिताको अर्को बलियो दाबेदार फ्रान्सलाई ३–० ले हराएपछि स्पेनले फाइनलमा अर्जेन्टिनालाई पनि निराश बनाउँदै दोस्रो विश्वकप जित्न सफल भयो।

अनुभवीले सम्हाले, युवाले जिताए

स्पेनको सफलताको केन्द्रमा कप्तान रोड्री रहे। उनले प्रतियोगिताभर मिडफिल्ड नियन्त्रण गर्दै टोलीलाई उत्कृष्ट सन्तुलन दिए। फाबियन रुइजले खेलको गति निर्धारण गरे भने लापोर्ट र पाउ कुबार्सीको रक्षात्मक साझेदारी उत्कृष्ट रह्यो। गोलरक्षक उनाइ सिमोनले आठ खेलमा सात क्लिनसिट राख्दै केवल एक गोल बेहोरे।

युवा स्टार लामिन यमालले गोलभन्दा बढी आफ्नो सिर्जनशीलता, गति र सफल ड्रिबलमार्फत विपक्षी रक्षापङ्क्तिलाई निरन्तर दबाबमा राखे। प्रतियोगिताभर फरक–फरक खेलाडीले निर्णायक भूमिका निर्वाह गरेकाले स्पेनको टोली सामूहिक रूपमा निकै बलियो देखियो।

रोड्रीले जिते गोल्डेन बल, एमबाप्पेलाई गोल्डेन बुट

स्पेनका कप्तान रोड्रिगो हर्नान्डेज (रोड्री) प्रतियोगिताकै उत्कृष्ट खेलाडी घोषित हुँदै एडिडास गोल्डेन बलका विजेता बने। उनले कप्तानीसँगै मिडफिल्डमा प्रभावशाली प्रदर्शन गर्दै स्पेनलाई विश्वकप जिताउन नेतृत्वदायी भूमिका खेले।

स्पेनका गोलरक्षक उनाइ सिमोनले गोल्डेन ग्लोभ्स जिते भने युवा डिफेन्डर पाउ कुबार्सी उत्कृष्ट युवा खेलाडी घोषित भए।

यता फ्रान्सका कप्तान किलियन एमबाप्पेले प्रतियोगिताभर सर्वाधिक १० गोल गर्दै लगातार दोस्रो पटक गोल्डेन बुट जित्ने पहिलो खेलाडी बने। अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनल मेसीले सिल्भर बल तथा एमबाप्पेले ब्रोन्ज बल प्राप्त गरे।

एमबाप्पे : फ्रान्सलाई जिताउन सकेनन्, तर गोल्डेन बुटमा नयाँ इतिहास

फ्रान्स उपाधि जित्न असफल भए पनि कप्तान किलियन एमबाप्पेको व्यक्तिगत प्रदर्शन भने असाधारण रह्यो। उनले आठ खेलमा १० गोल र चार असिस्ट गर्दै प्रतियोगिताको सर्वाधिक गोलकर्ता बने।

लगातार दोस्रो पटक गोल्डेन बुट जित्ने पहिलो खेलाडी बनेका एमबाप्पेले विश्वकप इतिहासमा पनि नयाँ कीर्तिमान बनाए। उनले तीन संस्करणमा २२ खेल खेल्दै २२ गोल गरेका छन्। यससँगै उनले लियोनल मेसीसहित धेरै महान खेलाडीका विश्वकप गोलसम्बन्धी कीर्तिमानलाई पछि पारे।

राष्ट्रिय टोलीबाट पनि उनले फ्रान्सका सर्वाधिक गोलकर्ताको कीर्तिमान कायम गर्दै १०० भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय खेल पूरा गरेका छन्।

स्पेनलाई च्याम्पियन बनाएका १९ वर्षीय लामिन यमाल

स्पेनको विश्वकप यात्राका सबैभन्दा आकर्षक खेलाडीमध्ये १९ वर्षीय लामिन यमाल पनि रहे। आफ्नो पहिलो विश्वकपमै उनले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै विश्व फुटबलमा आफूलाई स्थापित गरे।

यमाल प्रतियोगिताभर सबैभन्दा धेरै सफल ड्रिबल गर्ने खेलाडी बने। उनले विश्वकप इतिहासका कम उमेरका गोलकर्ता तथा नकआउट चरणमा पेनाल्टी जित्ने कान्छा खेलाडीमध्ये आफ्नो नाम लेखाए।

बार्सिलोनाका यी युवा स्टारले विपक्षी रक्षापङ्क्तिलाई निरन्तर दबाबमा राख्दै स्पेनको आक्रमणलाई धारिलो बनाएका थिए। युरो २०२४ पछि विश्वकप जित्दै उनले आफ्नो करियरमा अर्को ठूलो सफलता थपेका छन्।

स्पेनी फुटबलको नयाँ युग

विश्वकप उपाधिसँगै स्पेनले आफू केवल च्याम्पियन मात्र नभई आगामी वर्षहरूमा विश्व फुटबलको नेतृत्व गर्न सक्ने टोली भएको सन्देश दिएको छ। सन् २०२४ मा युरोपेली च्याम्पियन बनेको स्पेनले त्यसको दुई वर्षपछि विश्वकप जित्दै युरोपेली तथा विश्व च्याम्पियन दुवैको हैसियत कायम राखेको छ।

युवा र अनुभवी खेलाडीको उत्कृष्ट संयोजन, सामूहिक खेलशैली र दीर्घकालीन योजनाका कारण स्पेनले विश्व फुटबलमा नयाँ स्वर्णिम युगको सुरुवात गरेको संकेत दिएको छ। फेरान टोरेसको निर्णायक गोल, रोड्रीको नेतृत्व, यमालको उदय र सिमोनको मजबुत गोलकिपिङले १६ वर्षपछि फेरि ‘ला रोजा’लाई विश्व फुटबलको सर्वोच्च स्थानमा पुर्‍याएको छ।