काठमाडौँ । नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठान सामाजिकशास्त्र विभागको वार्षिक सङ्गोष्ठी संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री बद्रिप्रसाद पाण्डेको उद्घाटन तथा प्रा.डा. श्रीधर गौतमको पहिलो कार्यपत्रसँगै सुरु भएको छ ।
‘नेपाली समाजका विविधता’ विषय सो गोष्ठी प्रतिष्ठानको देवकोटा कक्षमा २०८२ जेठ १६ गते शुक्रबारदेखि सो कार्यक्रम सुरु भएको हो ।
कार्यक्रममा मन्तव्य राख्दै मन्त्री पाण्डेले समाजशास्त्रअन्तर्गत हुने अध्ययन–अनुसन्धानको गलत निष्कर्षले सिङ्गो देश दुर्घटनामा पर्न सक्ने बताउनुभयो ।
नेपालले अध्ययन–अनुसन्धानमा साधन र समयको पर्याप्त लगानी गर्न नसकेको बताउँदै उहाँले अध्ययनको निष्कर्ष कार्यान्वयन गर्ने सन्दर्भमा पनि राज्यले रुचि नराखेको स्वीकार गर्नुभयो ।
मन्तव्यको क्रममा उहाँले अध्ययन–अनुसन्धानमा संलग्न प्राविधिकलाई प्राज्ञिक जनशक्तिसित जोड्न सकिए अनुसन्धानले सही निष्कर्ष दिन सक्ने धारणासमेत राख्नुभयो ।
सन्ध्या पहाडीको सञ्चालन तथा विभागकी अध्यक्ष डा. कौशिला रिसालको अध्यक्षतामा अघि बढेको सो कार्यक्रममा प्रतिष्ठानका सदस्यसचिव डा. धनप्रसाद सुवेदीले विषयवस्तुको प्रस्तुतिसहित स्वागत मन्तव्य राख्नुभएको थियो ।
उद्घाटन सत्रलाई ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका कुलपति नारादमणि हार्तछाम्ली, भाषा आयोगका अध्यक्ष डा. गोपाल ठाकुर, पूर्व प्राज्ञ डा. दिनेशराज पन्तले शुभकामना दिनुभएको थियो ।
दोस्रो सत्र
कार्यक्रमको दोस्रो सत्र सामाजिकशास्त्र विभागका सदस्य डा. विष्णुकुमार सिँजालीको सञ्चालन तथा हेमराज ढकाल (पिएचडी) को अध्यक्षतामा अघि बढेको थियो ।
प्रा.डा. सुरेश ढकालले मुख्य वक्ताको रूपमा मन्तव्य राख्नुभएपछि प्रा.डा. श्रीधर गौतमले ‘वैज्ञानिक समाजवाद र संस्कृति’, प्रा.डा. शम्भुप्रसाद खतिवडाले ‘सामाजिकशास्त्र अध्ययनका नयाँ आयामहरू’, डा. उत्तम खनालले ‘समाजवादोन्मुख अर्थतन्त्रको भ्रम र वास्तविकता’, डा. टिकाराम पोखरेलले ‘सीमान्तकृत समुदायका सवाल र मानवअधिकार’ र ईश्वरचन्द्र ज्ञवालीले ‘समाजवाद र संस्कृतिको विश्लेषण’ विषयक कार्यपत्र प्रस्तुत भएको थियो ।
प्रस्तुत सबै कार्यपत्रमाथि फ्लोरबाट ईश्वरीप्रसाद शर्मा, अशोककुमार पाठक, डा. ठाकुर भट्ट, डा. लक्ष्मी थापामगर, करन दयाल, हिमाल गिरी, डा. भागवत आचार्य र केशव नेपालले जिज्ञासा व्यक्त गर्नुभएको थियो ।
प्यानल छलफल
सङ्गोष्ठीको मुख्य विषयमाथि आधारित रहेर सञ्चालक विष्णुकुमार सिँजालीले प्यानल छलफल अगाडि बढाउनुभएको थियो ।
सो क्रममा प्रा.डा. विनोद पोखरेल, प्रा.डा. सुरेन्द्र केसी, केशव नेपाल र डा. केशव सिलवालले सञ्चालकका प्रश्नको उत्तर दिनुभएको थियो ।
फ्लोरबाट हेमराज ढकाल, डा. लक्ष्मी थापामगर, भीमा खजुम, डा. भोजविक्रम बुढामगरलगायतले जिज्ञासा राख्नुभएको थियो ।
कार्यक्रममा प्रज्ञा–प्रतिष्ठान तथा प्रज्ञाबाहिरका विद्वान्, दर्शक, स्रोताको ठुलो सङ्ख्यामा उपस्थिति रहेको थियो ।
जेठ १७ गते आठ कार्यपत्र पेस हुँदै
भोलि जेठ १७ गते आठओटा कार्यत्रपत्र प्रस्तुत हुने कार्यक्रम रहेको छ ।
विभागकी अध्यक्ष डा. कौशिला रिसालका अनुसार भोलि प्रा.डा. दीपबहादुर अधिकारीको ‘स्वास्थ्यविज्ञानको समाजशास्त्रीय अध्ययन’, डा. हिमलाल श्रेष्ठको ‘पर्यावरणको वैज्ञानिक विश्लेषण : विधि र चुनौतीहरू’, डा. लक्ष्मी थापामगरको ‘असमानताबाट वैचारिक रूपान्तरणतर्फ : सामाजिक विभेदले पारेको प्रभाव’ र प्रकाश थापामगरको ‘उत्पीडनका समाजिक प्रभावहरू’ विषयक कार्यपत्र पहिलो सेसनमा प्रस्तुत हुनेछ ।
त्यस्तै, डा. पासाङ शेर्पाको ‘हिमाली क्षेत्रमा प्रचलित आम्ची (सोवारिग्पा) उपचार पद्धति’, धनबहादुर रेश्मीको ‘सार्वजनिक विद्यालयमा हुने सामाजिक भेदभावको प्रभाव : जनजाति र दलित विद्यार्थी विरुद्धको प्रतीकात्मक हिंसा’, माधव घिमिरेको ‘परमाणु कारणवादको सामाजिक उपयोगिता’ र भैरवराज रेग्मीको ‘नेपाली किसानको समाजशास्त्रीय अध्ययन’ विषयक कार्यपत्र दोस्रो सेसनमा प्रस्तुत हुनेछन् ।
पहिलो सेसनको अध्यक्षता डा. त्रिरत्न मानन्धरले तथा दोस्रो सत्रको अध्यक्षता प्रा.डा. सोमप्रसाद खतिवडाले अध्यक्षता गर्नुहुनेछ भने कार्यक्रमको सञ्चालन विश्वेश्वर कट्टेलले गर्नुहुनेछ ।
‘राष्ट्रिय चिन्तन’ विषयक प्यानल छलफलमा प्राडा विद्यानाथ कोइराला, डा. आनन्द पौडेल, डा. ठाकुर भट्ट र डा. तारामणि राईले मन्तव्य राख्नुहुनेछ । त्यसको लगत्तै समापन कार्यक्रम आयोजना गरिनेछ ।
