काठमाडौं । कुवेत सरकारले अवैध रुपमा काम गरिरहेका आप्रवासीलाई निश्चित अवधि तोकेर आममाफी दिने नीति लिएपछि तीन हजार भन्दा धेरै नेपाली लाभान्वित भएका छन् ।
कुवेत सरकारले मार्चदेखि जुन महिनाको अवधिमा आपराधिक गतिविधिमा संलग्न भएकाबाहेकका अध्यागमन कानुन उल्लङ्घन गरेकालाई आममाफीको विशेष व्यवस्था लागू गर्दै जरिबाना मिनाहा गर्दै घर फर्किने अवसर दिएको थियो।
यसअघि सन् २०१६ मा कानुनी हैसियत गुमाएकाहरूलाई जरिवाना वा नवीकरण प्रक्रिया थालेर वैधानिक हुने अवसर प्रदान गरेको थियो ।
सो क्रममा करिब तीन हजार जनाले आममाफी पाएर नेपाल फर्किने अनुमति लिएको कुवेतस्थित नेपाली दूतावासले जनाएको छ ।
दूतावासका प्रथम सचिव प्रेमराज गौतमलाई उदृत गर्दै बीबीसी नेपालीले भनेको छ, ‘त्यस क्रममा झन्डै तीन हजार नेपालीहरू आममाफी पाएका आधारमा नेपाली राजदूतावासबाट एकतर्फी यात्रा अनुमति पत्र लिएका थिए ।’
सन् २०२३ को अन्त्यमा सार्वजनिक विवरणअनुसार १ लाख ७ हजार भन्दा धेरै नेपालीहरू कार्यरत छन्। त्यसमध्ये घरेलु श्रमिकको सङ्ख्या ३० हजारजति रहेको दूतावासका प्रथम सचिव गौतमले बताए ।
गौतमका अनुसार घरेलु कामदारमध्ये ९५.३ प्रतिशत महिला कामदारहरू छन् ।
कुवेतमा घरेलु श्रमिकका रूपमा नेपाली महिलाहरू प्रतिबन्धित भए तापनि हजारौँका सङ्ख्यामा गैरकानुनी बाटो हुँदै उनीहरू त्यहाँ पुगेका पाइन्छन्।
कुवेतमा घरेलु श्रमिकका रूपमा अधिकांशजसो महिला छन् ।
घरेलु कामदारका रूपमा समेत घरको पर्खालभित्र मात्र काम गर्ने वा घरले तोकेको काम गर्ने गरी माली, भान्छे, बालबालिका र वृद्धहरूको स्याहार गर्नेहरू देखि ड्राइभरसम्म हुन्छन्।
संसद्को श्रम तथा उपभोक्ता हित समितिले विसं २०७३ चैत २० मा दिएको एक निर्देशनपछि सरकारले नेपाली महिलालाई घरेलु कामदारका रूपमा पठाउन बन्द गरेको थियो।
त्यसबेला संसदीय समितिले सुरक्षाको प्रत्याभूति नभई घरेलु कामदार नपठाउन निर्देशन दिएको थियो।
त्यसरी नेपाली महिलालाई श्रममा जान प्रतिबन्ध लगाइए तापनि उनीहरू समेत हजारौँको सङ्ख्यामा गैरकानुनी बाटो भएर पुगेको बताइएको छ।
लामो समयदेखि कुवेत बसिरहेका नेपालीहरू उक्त देशलाई ‘ट्रान्जिट’ बनाएर ओमान, साउदी अरब र इराकसमेत जाने गरेको पनि बताइन्छ ।
अब अब भिसा परिवर्तन गर्न पाइने
कुवेत सरकारले त्यहाँ रहेका आप्रवासी घरेलु श्रमिकलगायतले भिसा परिवर्तन गरेर निजी क्षेत्रमा पनि काम गर्न पाउने निर्णय गरेको छ । यसबाट नेपाली कामदारसमेत लाभान्वित हुने अनुमान गरिएको छ ।
कुवेत सरकारको सो नयाँ नियम १४ जुलाईबाट कार्यान्वयनमा आउँदै छ।
कुवेत सरकारले तय गरेका नियमहरूमा नेपालबाट जाँदाका हकमा दर्ता भएका रोजगारदाताकहाँ कम्तीमा एक वर्ष काम गरेकाहरू मात्र यस सुविधाका लागि योग्य हुनेछन्।
सो खाडी मुलुकमा त्यहाँको श्रम कानुनअनुसारको कार्यस्थल सार्ने प्रक्रियालाई गतिशील गराउने उद्देश्यका साथ उक्त नियम ल्याइएको त्यहाँको सरकारले जनाएको छ।
कुवेतमा आप्रवासी श्रमिकका रूपमा काम गर्नेहरूमा समेत कामको प्रकृतिअनुसार विभिन्न खाले भिसाको वर्गीकरण गरिएको हुन्छ।
