कञ्चनपुर, ८ जेठ । आर्थिक अभावका कारण उच्च शिक्षा लिन संघर्ष गरिरहेका धेरै गरिब विद्यार्थी अझै पनि अवसरबाट वञ्चित हुने अवस्था देखिएको छ । कृष्णपुर नगरपालिकाले सीमान्तकृत समुदायका लागि ‘लवरु राना थारू उच्च शिक्षा छात्रवृत्ति कार्यक्रम’ सञ्चालनमा ल्याए पनि वास्तविक गरिब विद्यार्थीको पहुँच सुनिश्चित हुने विषयमा प्रश्न उठ्न थालेका छन् ।
नगरपालिकाले अपाङ्गता भएका, दलित, जनजाति, मुक्त कमलहरी तथा अतिसीमान्तकृत समुदायका विद्यार्थीलाई प्राथमिकतामा राखेर छात्रवृत्ति दिने घोषणा गरेको छ । तर आर्थिक अवस्था कमजोर भए पनि सूचीकृत समुदायभन्दा बाहिर रहेका धेरै विद्यार्थी भने यस कार्यक्रमबाट बाहिर पर्ने भएका छन् ।
स्थानीय विद्यार्थीहरूले “गरिबी सबै समुदायमा हुन्छ” भन्दै छात्रवृत्तिको दायरालाई अझ समावेशी बनाउनुपर्ने माग गरेका छन् । क्याम्पसमा अध्ययनरत केही विद्यार्थीका अनुसार आर्थिक अभावकै कारण शुल्क तिर्न नसकेर पढाइ छोड्नुपर्ने अवस्था धेरैको छ, तर समुदायको आधारमा मात्रै प्राथमिकता दिँदा वास्तविक पीडित विद्यार्थी छुट्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ ।
शिक्षाविद्हरूले पनि छात्रवृत्ति वितरणमा जातीय वा समुदायगत आधारभन्दा आर्थिक अवस्था, शैक्षिक अवस्था र आवश्यकतालाई मुख्य आधार बनाउनुपर्ने बताएका छन् । उनीहरूका अनुसार गरिब विद्यार्थीलाई समान अवसर नदिइए शिक्षा क्षेत्रमा विभेद झन् गहिरिने खतरा रहन्छ ।
नगरपालिकाले भने कार्यक्रम सामाजिक न्याय र पछाडि पारिएका समुदायको पहुँच विस्तारका लागि ल्याइएको जनाएको छ । नगरप्रमुख हेमराज ओझाले छात्रवृत्ति वितरण पारदर्शी र आवश्यकतामा आधारित हुने दाबी गर्दै वास्तविक आर्थिक अभाव भएका विद्यार्थीलाई प्राथमिकता दिइने बताएका छन् ।
यद्यपि स्थानीय स्तरमा “सबै गरिब विद्यार्थी समान रूपमा अवसरको हकदार हुन्” भन्ने बहस तीव्र बन्दै गएको छ । शिक्षा क्षेत्रमा समान पहुँच सुनिश्चित गर्न छात्रवृत्ति नीति अझ व्यापक र समावेशी बनाउनुपर्ने आवाज उठ्न थालेको छ ।
