लक्ष्मी चौधरी, काठमाडौं ।
कोरोना भाइरसको संक्रमणका कारण लकडाउन लम्बिँदै जाँदा विद्यालयहरुले अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्न थालेका छन् । करिब डेढ महिनादेखि घरमै बसिरहेका बालबालिका पनि हिजोआज अनलाइन कक्षामार्फत रमाउँदै लेखपढ गर्न सुरु गरेका छन् ।

काठमाडौंको बूढानीलकण्ठस्थित बालुवाखानीमा रहेको फेरिल्याण्ड इन्टरनेसनल स्कुलका प्रिन्सिपल बिष्णुचन्द्र अधिकारीले कक्षा ८, ९ र १० का विद्यार्थीलाई भिडियो कलमार्फत र त्यो भन्दा साना कक्षाका विद्यार्थीलाई भाइबारमार्फत कक्षा सञ्चालन गरिएको जानकारी दिनुभयो ।

‘अहिले कतिपय विद्यार्थीहरु गाउँतिर गएका छन्, सबै ठाउँमा अनलाइनको सुविधा त छैन, तैपनि करिब ६० प्रतिशत विद्यार्थीहरु अनलाइन कक्षामा सहभागी भएका छन्’ अधिकारीले भन्नुभयो, ‘अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्दा बालबालिका पनि रमाइलो मानेर पढेका छन् ।’

प्रिन्सिपल अधिकारीका अनुसार अहिले अधिकांश विद्यालयले अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्न सुरु गरेका छन् । लकडाउन खुल्ने अनिश्चितता र खुलिहाले पनि तत्काल विद्यालय खोल्न जोखिम हुने भएकाले केही समय अनलाइन कक्षालाई निरन्तरता दिइने उहाँले जानकारी दिनुभयो ।

अधिकारीले भन्नुभयो, ‘लकडाउन खुल्नासाथ विद्यालय खोल्न जोखिम हुन्छ । करिब एक महिना पछि मात्रै विद्यालय खुल्ने सम्भावना छ, त्यतिबेलासम्म अनलाइन कक्षालाई नै निरन्तरता दिनेछौं ।’

विद्यालयले अनलाइन कक्षा सञ्चालन गरेपनि विद्यार्थीको संख्या कमै रहेको र प्राविधिक समस्या रहेको शिक्षकहरु बताउँछन्।

फेरिल्याण्ड स्कुलकै इन्चार्ज रोजिना विष्टको अनुभवमा अहिले धेरै विद्यार्थीहरु उपत्यका भन्दा बाहिर छन् । जति पढिरहेका छन्, उनीहरुलाई पनि प्राविधिक समस्या पर्ने गरेको छ । सबैसँग फेसबुक चलाउन मिल्ने गरी ल्यापटप र मोबाइल छैन । विद्यार्थीको हातमा पुस्तक छैन । त्यसले गर्दा कतिपय समस्याहरु छन् । तर, सहभागी विद्यार्थी र अभिभावकको राम्रो प्रतिक्रिया पाएको शिक्षिका विष्ट बताउनुहुन्छ ।

‘अहिले धेरै बालबालिकाले मोबाइल चलाउँछन् । उनीहरु प्रविधिसँग नजिक छन् । अनलाइन कक्षामार्फत पढ्न पाउँदा विद्यार्थीहरु निकै खुशी भएका छन्’ रोजिना भन्नुहुन्छ, ‘अभिभावकको सहयोग भयो भने बालबालिकाले घरमै बसेर पनि राम्रो प्रगती गर्न सक्छन् ।’

बालबालिकालाई परेको पाठ्यपुस्तकको समस्या भने केही दिनमै हल हुने प्रिन्सिपल अधिकारी बताउनुहुन्छ । पुस्तक वितरकहरुसँग अहिले कुराकानी भइरहेको र एक हप्ताभित्रै सामाजिक दूरी कायम राखेर पुस्तक वितरण गरिने उहाँले जानकारी दिनुभयो ।

लकडाउन लम्बिँदै जाँदा सरकारले पनि अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्न आग्रह गरेको छ । हालै शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री गिरिराजमणी पोखरेलले अनलाइन कक्षा सञ्चालनबारे सरोकारवाला निकायसँग चासो राख्नुभएको थियो । यस्तै, त्रिभुवन विश्वविद्यालयले पनि मातहतका कलेजहरुलाई अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्न निर्देशन दिएको थियो ।
अहिले अधिकांश विद्यालय तथा क्याम्पसहरुले अनलाइन कक्षामार्फत पढाइ सुरु गरेका छन् ।

विद्यार्थीहरु लामो समयसम्म घरमै बस्नुपर्दा एकातिर पढाइ बिग्रने चिन्ता छ भने अर्कोतिर उनीहरुमा मानसिक रुपमा दिक्दारी हुन सक्छ । तर, विद्यालयले सञ्चालन गरिरहेको अनलाइन कक्षामार्फत बालबालिका शिक्षक तथा आफ्ना साथीसँग जोडिन पाउँछन् । यसले गर्दा उनीहरुमा स्कुल जान नपाएपनि पढाइप्रति उत्साहित हुने र मानसिक समस्या हट्ने अभिभावकहरु बताउँछन् ।

तर, अनलाइन कक्षामा सबै विद्यार्थीहरुलाई जोड्न आवश्यक देखिन्छ । त्यसका लागि शिक्षक तथा अभिभावक सबैले विद्यार्थीलाई प्रोत्साहित गर्ने र उपयुक्त वातावरण निर्माण गरिदिनुपर्ने देखिन्छ ।