भरतपुर । नेपालमा प्रत्येक वर्ष क्यान्सरका २० हजारभन्दा बढी बिरामी थपिने गरेका छन् भने त्यसमध्ये आधाभन्दा बढीको मृत्यु हुने गरेको तथ्याङ्कमा देखिएको छ ।

अध्ययनानुसार नेपालमा वार्षिक २० देखि २५ हजार क्यान्सरका नयांँ बिरामी थपिन्छन् । तीमध्ये १२ देखि १३ हजार जनाको प्रत्येक वर्ष मृत्यु हुने आँकलन गरिएको हो ।

सत्रौँ राष्ट्रिय क्यान्सर सतर्कता दिवसको अवसरमा २०७८ असोज ९ गते भरतपुरमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा चिकित्सक विशेषज्ञले देशभर वार्षिक दुईदेखि तीन प्रतिशतले क्यान्सरका बिरामी थपिने गरेको जानकारी दिइयो ।

बी.पी. कोइराला मेमोरियल क्यान्सर अस्पताल सञ्चालक समितिका अध्यक्ष डा. निर्मल लामिछानेले देशभर थपिने क्यान्सरका बिरामीमध्ये आफ्नो अस्पतालमा मात्रै छदेखि सात हजारको सङ्ख्यामा आउने गरेको बताए ।

‘वार्षिक क्यान्सर बिरामीको सङ्ख्या बढ्दै गएको छ’ उनले भने– ‘अधिकांशको मृत्यु ढिला उपचारका कारण हुने गरेको छ ।’

सुरुमा चरणमा क्यान्सर लागे पनि थाहा नपाउने र हेलचेक्रर्याइँ गर्ने तथा अन्तिम चरणमा मात्र अस्पताल आउंँदा बिरामी बचाउन नसकिँदा पनि नयाँ क्यान्सरका बिरामीसँगै मृत्युदर बढेको डा. लामिछानेको भनाइ थियो । क्यान्सरको उपचार महङ्गो र सबैको पहुँचमा सहज उपचार पुग्न नसकेका कारण पनि मृत्युको सङ्ख्या बढेको उनको थप दाबी थियो ।

बढी बिरामी फोक्सोका
नेपालमा हुने क्यान्सरका बिरामीमध्ये सबैभन्दा बढी फोक्सो क्यान्सरका रहेका छन् । सुर्ती तथा मदिराजन्य पदार्थको बढी प्रयोगका कारण अन्य अङ्गका क्यान्सरमध्ये फोक्सो क्यान्सरका बिरामी बढी देखिएको चिकित्सक विशेषज्ञले बताएका छन् ।

‘नेपालमा सुर्ती तथा मदिराजन्य पदार्थको प्रयोग पनि बढेको छ’ अस्पतालका उपनिर्देशक डा. कृष्णसागर शर्माले भने– ‘विषादी छरिएका खाना र प्रदूषणले पनि क्यान्सरका बिरामी बढेका हुन् ।’

फोक्सो क्यान्सरका बिरामी बढी हुने र उपचार पनि जटिल हुने भएकाले मृत्युदर पनि उही अनुपातमा हुने गरेको शर्माको भनाइ थियो ।
फोक्सोपछि महिलाको स्तन क्यान्सर, पाठेघर क्यान्सर, रक्त क्यान्सर, आन्द्राको क्यान्सर र नाक, कान, घाँटीको क्यान्सरका बिरामी बढी हुने गरेका छन् ।

बालबालिकामा रक्तक्यान्सर बढ्दो
पछिल्ला वर्षमा बालबालिकामा हुने रक्तक्यान्सरका बिरामी पनि बढेका छन् । अध्ययानुसार पहिले विश्वमा १० लाख बालबालिकामध्ये १२० जनामा रक्तक्यान्सर देखिन्थ्यो । पछिल्ला वर्षमा १० लाखमध्ये १४० बालबालिकामा क्यान्सर रोग देखिने गरेको छ ।

क्यान्सर सरुवा रोग नभएता पनि वंशाणुगत गुण, खानपान र जीवनशैलीका कारण हरेक किसिमका क्यान्सरका बिरामी बढेको डा. शर्माले बताए । (एजेन्सी)