काठमाडौँ । क्रान्तिकारी पार्टी तथा सङ्गठनको अन्तर्राष्ट्रिय संयोजन (आइकोर) ले जलवायु सम्मेलन (कोप–३०) को सन्दर्भमा कात्तिक २९ गते (नोभेम्बर १५) विश्वव्यापी विरोध प्रदर्शन गर्ने भएको छ ।

यही नोभेम्बर १० देखि २१ तदनुसार २०८२ कात्तिक २४ देखि मङ्सिर ५ गते ब्राजिलमा हुन थालेको सो सम्मेलनको सन्दर्भमा आइकोरले सो कार्यक्रम निर्धारण गरेको हो ।

नेकपा (मसाल) सहित विश्वभरिका ३० देशका कम्युनिस्ट पार्टीले अक्टोबर ३१, २०२५ का दिन प्रेसवक्तव्य जारी गर्दै आइकोरले आफू सम्बद्ध देशका कम्युनिस्ट पार्टीका लागि अपिल गरेको छ ।

प्रेसवक्तव्यमा आइकोरले भनेको छ– “साम्राज्यवाद, फासीवाद र पुँजीवादलाई परास्त गरेर मात्र हामीले मानवता र पृथ्वीलाई विश्वव्यापी वातावरणीय प्रकोपबाट बचाउन सक्छौँ ।”

यस्तो छ, प्रेसवक्तव्यको पूर्ण पाठ :

“यस वर्षको नोभेम्बर १० देखि २१ सम्म संयुक्त राष्ट्र जलवायु परिवर्तन सम्मेलन (कोप–३०) ब्राजिलमा हुँदैछ । साम्राज्यवादी वातावरणीय नीतिको अप्रभावकारिताको निन्दा गर्न, जलवायु र जीवनको संरक्षणको लागि वकालत गर्न, साथै एक लडाकुप्रति शिखर सम्मेलनको साथ गतिविधि पहिले नै समन्वय गरिएको छ ।

कम मानिसको हातमा बढी धन र शक्ति केन्द्रित गर्ने लोभले दु:ख मात्र होइन, विश्वव्यापी वातावरणीय विपत्ति पनि ल्याउँछ । पुँजीवादले सञ्चालन गर्ने अस्थिर विकास प्रकृतिजत्तिकै मानवका लागि विनाशकारी छ । त्यसकारण यो भन्नु अतिरञ्जना होइन, पुँजीवादमा विकासको प्रत्येक चरण हासिल गर्दै जाँदा कामदारको रगत, कारखाना र वातावरणमा उत्सर्जित विषाक्त पदार्थ तीव्र गतिमा बढ्छन् । अधिकतम नाफाको लागि पुँजीवादको प्रयासले हाम्रो ग्रहमा मानिस र सम्पूर्ण प्राकृतिक संसारको जीवनलाई गम्भीर रूपमा खतरामा पार्छ । पुँजीवाद र साम्राज्यवाद विकासको आजको चरणमा कामदारको शोषण मात्र होइन, प्रकृतिको शोषण पनि पुँजीवादी उत्पादन मोडसँग अविभाज्य रूपमा जोडिएको छ ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले जलवायु परिवर्तनलाई “छल” भन्ने दाबी गर्छन् । मानव निर्मित जलवायु प्रकोपलाई अस्वीकार गर्ने तीव्र विश्वव्यापी फासीवादी खतराले मानवतालाई विश्वव्यापी वातावरणीय प्रकोपमा पुर्‍याउने प्रक्रियालाई इन्धन दिन्छ । साम्राज्यवादी युद्ध र तेस्रो विश्वयुद्धको तयारी पनि व्यापक वातावरणीय विनाशसँग नजिकबाट जोडिएको छ । अन्य कारकमध्ये विषाक्त ग्याँसले वायुमण्डलको बढ्दो प्रदूषणका कारण ओजोन तहको विनाशले पारिस्थितिक प्रणालीका घटकबिचको सद्भावका लागि आवश्यक पारिस्थितिक सन्तुलनलाई नष्ट गर्दछ । यदि अहिले नै कठोर उपाय अपनाइएन भने विकासका फाइदा यसले गरेको क्षतिलाई उल्टाउन पर्याप्त हुने छैनन् । विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिको परिणामस्वरूप पृथ्वीका ध्रुव पग्लिरहेका छन् । विशेष गरी छालाका रोग बढिरहेका छन् । जस्तै गर्मीको तनावबाट हजारौँ प्रजाति (जनावर र बोटबिरुवा) लोप हुने खतरामा छन्, जबकि कतिपय जीव वर्षौंअघि हाम्रा बिचबाट गायब भएका छन् ।

वातावरणीय क्षति पुँजी सञ्चयको अतृप्त खोजीमा साम्राज्यवादीको प्रकृतिमाता विरुद्धको युद्ध भन्दा कम छैन । आज साम्राज्यवादी युद्ध निरन्तर वातावरणीय विनाशसँग सम्बन्धित छन् । प्यालेस्टिनी जनताको नरसंहार पनि गाजा र पश्चिम किनारमा विनाशकारी पारिस्थितिक संहार हो ।

भियतनाम युद्धमा भएको घटना यस अपराधको इतिहासको स्पष्ट उदाहरण हो । परम्परागत हतियारले भियतनामी जनतालाई पराजित गर्न नसकेर अमेरिकी साम्राज्यवादले त्यहाँको हरिया वन र वनस्पतिलाई पातलो बनाउन डिफोलिएन्ट एजेन्ट ओरेन्जजस्ता रासायनिक हतियार प्रयोग गर्‍यो, जसले छापामार लडाकुको लागि आश्रयस्थलको रूपमा काम गर्‍यो । मुक्ति सेनाका सिपाहीलाई आपूर्ति प्राप्त गर्नबाट रोक्नको लागि यो पदार्थ बालीनाली नष्ट गर्न पनि प्रयोग गरिएको थियो । भियतनामको जङ्गलमा कुल ४५.७ मिलियन लिटर यो डिफोलिएन्ट छर्किएको थियो, जसले १.६ मिलियन हेक्टर वनलाई पातलो बनायो, जसले वरपरको क्षेत्रबाट प्रति वर्ष एक करोड ६० लाख टनभन्दा बढी कार्बन डाइअक्साइड (सिओ२) अवशोषित गर्‍यो ।

अर्थतन्त्रमा हालको प्रकोपले कृषि उत्पादनलाई बढ्दो रूपमा कठिन बनाउँदैछ किनभने कीटनाशक र अजैविक मल अन्धाधुन्ध प्रयोग गरिँदैछ, जसले वातावरणलाई मात्र प्रदूषित गर्दैन तर उत्पादन लागत पनि बढाउँछ । विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिको परिणामस्वरूप कृषिमा अन्य विनाशकारी कारक खडेरी र लामो समयसम्मका बाढी हुन्, जसले उत्पादनलाई बिगार्छ वा पूर्ण क्षति पुर्‍याउँछ ।

एलनिनो घटना भनेर चिनिने यी घटनाले कृषिलाई मात्र हानि गर्दैनन्, केही क्षेत्रमा नियमित बाढीले पूर्वाधारको विनाशका कारण लाखौँ आर्थिक क्षति पुर्‍याउँछन् तर सबैभन्दा माथि खेदजनक मानवीय क्षति उभिएको छ ।

पुँजीवादी समाजको मुख्य विशेषतामध्ये एक व्यक्तिवादी मानसिकता, शासक वर्गले भावी पुस्ताको लागि सोच र जिम्मेवारीलाई कमजोर बनाउन जानाजानी प्रयोग गर्दछ । पुँजीवादी वर्गले नाफा र शक्ति विस्तार गर्न प्रकृतिबाट सबै सम्पत्ति र मानव श्रमको शोषणलाई बाध्यकारी रूपमा कब्जा गर्ने प्रयास गर्दछ ।

पुँजीवादी व्यवस्थाको ढाँचाभित्र वातावरणीय विनाशको समाधान खोज्नु स्पष्ट रूपमा असम्भव छ । हरित धुलाइका कतिओटा साम्राज्यवादी शिखर सम्मेलन र विश्व सम्मेलन आयोजना गरिन्छन् भन्ने कुराले फरक पार्दैन किनभने अन्तत: विश्वव्यापी अर्थतन्त्रलाई नियन्त्रण गर्नेको नाफा विनाशकारी पारिस्थितिक परिणामभन्दा बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।

यसकारणले गर्दा क्रान्तिकारी पार्टी तथा सङ्गठनको अन्तर्राष्ट्रिय समन्वय (आइकोर) ले विशेष गरी हाम्रो ग्रहले सामना गरिरहेको द्रुत वातावरणीय विनाशको लागि साम्राज्यवादलाई जिम्मेवार ठहराउँछ । प्राकृतिक स्रोतको अन्धाधुन्ध शोषण—विशेष गरी नवऔपनिवेशिक आश्रित, शोषित र उत्पीडित देशमा—यसको मुख्य कारणमध्ये एक हो । सामान्यतया हामी यसको लागि पुँजीवादलाई जिम्मेवार ठहराउँछौँ किनभने यसले प्रकृतिको सीमालाई वास्ता नगरी धन र शक्तिको विस्तारको लागि अतृप्त रूपमा पछि लाग्छ ।

अर्कोतर्फ, समाजवादी समाजमा मानिस र प्रकृतिको एकता मार्गदर्शक सिद्धान्तको रूपमा हुन्छ । आफ्नो समाजवादी कालखण्डमा, सोभियत सङ्घले स्टेप्पे भूभागको ठुलो मात्रामा पुन:नवीकरण र विशाल देशको द्रुत विद्युतीकरण गर्‍यो, मुख्यतया जलविद्युत्मार्फत । माओत्सेतुङको नेतृत्वमा चीनमा व्यापक गोलाकार अर्थतन्त्र सिर्जना गर्न जनतालाई परिचालन र तालिम दिइएको थियो । मौलिक रूपमा तिनीहरू सही दिशामा गएका थिए । त्यस समयमा गरिएका वातावरणीय क्रियाकलाप प्राय: तिनीहरूको परिणाम वैज्ञानिक रूपमा पहिचान गर्न नसकिने तथ्यको कारणले गर्दा भएका थिए । त्यसकारण हामी आइकोरका सबै सदस्य संस्थालाई नोभेम्बर १५ मा अन्तर्राष्ट्रिय वातावरणीय सङ्घर्ष दिवसमा सक्रिय हुन आह्वान गर्दछौँ । वातावरणीय आन्दोलनलाई श्रमिक वर्ग र उत्पीडित जनताको अन्य सामाजिक र राजनीतिक सङ्घर्षसँग व्यवस्थित रूपमा जोड्नाले ठुलो शक्ति विकास गर्न सक्छ ।

हामी विश्वका सबै कामदार र तिनीहरूका वास्तविक क्रान्तिकारी संस्थालाई वातावरण संरक्षणको लागि थप निर्णायक अडान लिन पनि आह्वान गर्दछौँ, जुन साम्राज्यवाद, फासीवाद र पुँजीवादको पूर्ण पराजयसँग अविभाज्य रूपमा जोडिएको छ ।

विश्वका मानिस विश्वव्यापी पारिस्थितिक प्रकोपका लागि जिम्मेवार फासीवाद, साम्राज्यवाद र पुँजीवाद विरुद्ध एकताबद्ध हुनुहोस् । जीवनलाई हो, मृत्युलाई होइन । समाजवादमा मानवता र प्रकृतिको एकता अमर रहोस् ।”

प्रेसवक्तव्यमा हस्ताक्षर गर्ने पार्टीहरू यस प्रकार छन् :

1. PCPCI   Parti Communiste Proletarien de Côte d’Ivoire (Proletarian Communist Party of Ivory Coast)
2. ORC   Organisation Révolutionnaire du Congo (Revolutionary Organization of Congo), Democratic Republic of the Congo
3. UPC-Manidem   Union des Populations du Cameroun – Manifeste National pour l’Instauration de la Démocratie (Union of Populations of Cameroon – National Manifesto for the Establishment of Democracy)
4. MMLPL   Moroccan Marxist-Leninist Proletarian Line
5. PCT   Parti Comuniste du Togo (Communist Party of Togo)
6. PPDS   Parti Patriotique Démocratique Socialiste (Patriotic Democratic Socialist Party), Tunisia
7. SPB   Socialist Party of Bangladesh
8. SPB(M)   Socialist Party of Bangladesh (Marxist)
9. NCP (Mashal)   Nepal Communist Party (Mashal)
10. RUFN   Revolutionary United Front of Nepal
11. CPA/ML   Communist Party of Australia (Marxist-Leninist)
12. Krasnyj Klin   Аб’яднання беларускіх камуністаў «Чырвоны Клін» (Association of Belarusian Communists «Red Wedge»), Belarus
13. БКП   Българска Комунистическа Партия (Bulgarian Communist Party)
14. PR-ByH   Partija Rada – ByH (Party of Labor – Bosnia and Herzegovina)
15. MLPD   Marxistisch-Leninistische Partei Deutschlands (Marxist-Leninist Party of Germany)
16. UPML   Union Prolétarienne Marxiste-Léniniste (Marxist-Leninist Proletarian Union), France
17. KOL   Kommunistische Organisation Luxemburg (Communist Organization of Luxemburg)
18. RM   Rode Morgen (Red Dawn), Netherlands
19. UMLP   União Marxista-Leninista Portuguesa (Portuguese Marxist-Leninist Union)
20. RMP   Российская маоистская партия (Rossijskaya maoistskaya partiya) (Russian Maoist Party)
21. MLGS   Marxistisch-Leninistische Gruppe Schweiz (Marxist-Leninist Group of Switzerland)
22. TKP-ML   Türkiye Komünist Partisi – Marksist-Leninist (Communist Party of Turkey – Marxist-Leninist)
23. MLKP   Marksist Leninist Komünist Parti Türkiye / Kürdistan (Marxist Leninist Communist Party Turkey / Kurdistan)
24. KSRD   Koordinazionnyj Sowjet Rabotschewo Dvizhenija (Coordination Council of the Workers Class Movement), Ukraine
25. UoC   Union of Cypriots, Cyprus
26. PCP (independiente)   Partido Comunista Paraguayo (independiente) (Paraguayan  Communist Party (independent))
27. PC (ML)   Partido Comunista (Marxista Leninista) (Communist Party (Marxist-Leninist)), Dominican Republic
28. PCR-U   Partido Comunista Revolucionario del Uruguay (Revolutionary Communist Party of Uruguay)
29. SUCI (C)   Socialist Unity Center of India (Communist)
30. CPPDM   Chinese People’s Party for the Defense of Mao Zedong